Bugun...
SOYOTLAR


Şuayip ÖZCAN MEB Eski Bürokratı, TES Eski Gn Bşk
suayipozcan@kamudannethaber.com
 
 

 

               Soyotlar, Rusya Federasyonu içinde yaşayan ve dilleri ile kültürleri yok olma tehlikesine maruz bir Türk halkıdır. Soyot Türkleri, batıdaki Tuva Türkleri ile dil ve kültürleri hemen hemen aynıdır. Çok eski zamandan beri Buryatya'nın Ahın rayonunda yaşamaktadırlar. Soyot Türklerinin öz toprakları Moğol toplulukları ve Ruslar tarafından işgale uğramıştır. Bu nedenledir ki, Buryatlar arasında dağınık şekilde yaşamak zorunda kalmışlardır.

                2002 nüfus sayımına göre Soyot Türklerinin nüfusu beş bin kişidir, Dilleri soyot Türkçesi, dini ise Gök Tanrıdır. Sosyal organizasyonları Orta Asya Türklerindeki geleneksel aksakallar heyetinin oluşturduğu konseye dayanır. Bilinen temel boylar ise İrkit, Haasuut ve Onhot sülaleridir. Bunlar arasında özellikle İrkit kelimesi Tuva'da soyad olarak da kullanılmakta olup İrkutsk adı da buradan gelmektedir. Eski devirlerde İrkutsk bölgesi tamamen Tuva Türklerinin idi, ancak buraya Ruslar yerleşmeye başlayınca Tuva Türklerinden İrkit boyu da Buryat'ya göçmüş, olabileceği düşünülmektedir.

                Büyük ihtimalle İrkit bölgesi Türk toplulukları büyük bir soykırıma maruz kalmışlar ve günümüze İrkutsk'taki İrkut veya İrkit Türkleri ulaşamamıştır. Kültürleri UNESCO'ya göre yok olma tehlikesindedir. Kültür ve dillerini korumak için, gerek Türkiye gerekse Türk Dünyası'ndan hiç bir destek görememektedirler. Bu ise kısa sürede asimile olmalarına sebep olacaktır.

                Soyot Türkleri genel olarak avcılık ve hayvancılıkla geçimlerini sağlarlar. Bunlardan Yak ve Ren geyiği yetiştiriciliği meşhurdur. Dini ritüeller olarak ise hem Şamanist hem de Budist öğretilerin, bilgilere yer verilmektedir.

                Sayan dilleri grubuna giren Soyot Türkçesi halis muhlis bir Türk dilidir. Bünyesinde çeşitli yüz yıllarda irtibata geçtiği çeşitli dillerden de kelimeler alarak farklı bir görünüme bürünmüştür. Kuzeybatıdan ticari sebeplerle Fin dillerinden, güneydoğudan Moğol dillerinden, sonrada Rusçadan çok sayıda kelime almasına rağmen Türk dili özelliği bozulmamıştır.

                2003 yılında "Soyotça-Buryatça- Rusça sözlük" yayınlandı. Oka bölgesinde 2005 yılından itibaren Soyot Türkçesi örnek olarak bazı okullarda ders olarak okutulmaktadır. Rusça ve Moğol dillerinden Buryat dili yaygınlık kazandığından son zamanlarda bu diller ile konuştuklarından öz dilleri ise yok olma ile karşı karşıya bırakılmaktadır.





YORUMLAR

Henüz Yorum Eklenmemiştir.Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.

YORUM YAZ



YORUM YAZ

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
SON YORUMLANANLAR HABERLER
ÇOK OKUNAN HABERLER
VİDEO GALERİ
FOTO GALERİ
GÜNDEMDEN BAŞLIKLAR
Henüz anket oluşturulmamış.
YUKARI