Sanırım hepimiz Alzheimer hastalığına sahip olan kişileri fark etmenin zor olduğunu biliyoruzdur. Özellikle de hastalığın erken aşamalarında olan bir kişi söz konusu olduğunda durum böyledir. Bu durum genelde “bunlar yalnızca yaşlanan herkesi etkileyen hafif rahatsızlıklar” denilerek ilk belirti ve işaretlerin yeterince önemsenmemesi nedeniyle olur. Bilinmesi gereken önemli konulardan biri, demansın (bunama) yaşlanan herkesi etkilemediği gerçeğidir. 80’li ve 90’lı yaşlarındaki bazı kişiler hâlâ her şeyin son derece ‘farkında’dır, ama ne yazık ki herkes o kadar şanslı değil ve bazı kişiler 60’ıncı doğum günlerinden önce bu hastalığın ilk belirtilerini yaşamaya başlarlar. Bunlar ne tür belirti ve işaretlerdir ve tam olarak hangi noktalara dikkat etmelisiniz?
1. Bazı şeyleri hatırlamakta zorlanmak.
Hafıza kaybı, Alzhemir hastalığındaki ilk ve en çok bilinen belirtilerden biridir. Erken safhalarda, kişi genelde önceki hafta ne yaptığını, önemli tarih ve olayları ve yakın zamanda tanıştığı kişileri unutur. Hastalık zamanla ilerledikçe olayları hatırlamak giderek zor hâle gelir. Kişi yaşlandıkça daha çok şeyi ‘unuttuğu’ ve daha sonraki bir zamanda bunları hatırladığı gerçekten doğrudur. Alzheimer hastalığı ile yaşlılık arasındaki fark da işte budur. Alzheimer hastalığında bilgileri kalıcı olarak kaybedersiniz, yaşlılıkta ise bildiklerinizi hatırlamak için yalnızca biraz daha zamana ihtiyacınız vardır.
2. Doğru sözcükleri bulmakta zorlanıyor musunuz?
Bu da hafızanızın Alzheimer nedeniyle sizi yarı yolda bıraktığının erken işaretlerinden biridir. İlk zamanlarda, kişinin sık sık kullanmadığı sözcükleri aklına getirmesi zordur, ancak hastalık daha da ilerledikçe, sözcükleri bulmak giderek daha da zor bir hâle gelir. Kişi elma ya da peynir gibi basit sözcükleri bile hatırlayamaz. Yine, (demansı olmayan) yaşlı kişilerin belirli sözcükleri bulamaması daha yaygındır, ancak sonuçta bu kişiler doğru sözcüğü eninde sonunda bulabileceklerdir. Bir kişi bir sözcüğü gerçekten unuttuysa, bu durum Alzheimer hastalığının belirtilerinden biri olabilir.
3. Günlük olağan faaliyetleri bitirmekte zorlanmak.
Alzheimer hastalığının ilk günlerinde olan bir kişi için, olağan günlük görevleri yerine getirmek giderek zorlaşır, örneğin günde birkaç kez ilaç almak ya da bir alışveriş listesi yazmak gibi şeyler. Alzheimer hastalığına sahip olmayan yaşlı kişiler genelde alışveriş gibi günlük işlerde yardıma ihtiyaç duyabilirler, ancak ilaçlarını almayı ve kendi başlarına yemek pişirmeyi unutmazlar, çünkü ocağı kapatmaları gerektiğini unutmazlar.
4. Finans işlerinde zorlanmak.
Alzheimer hastalığının ilk aşamalarında olan kişiler harcamalarını, vergilerini ve diğer finansal görevlerini kontrol etmeyi ve bunları zamanında yerine getirmeyi genelde unuturlar.
5. Kaybolmak.
Erken safhadaki Alzheimer, hastalıktan etkilenen kişinin bildiği bir yere yürüyerek, bisikletle ya da arabayla nasıl, hangi yoldan gideceğini artık hatırlayamamasına da neden olur. Gidiş ve dönüş yolunu hatırlayamaz ve dolayısıyla kaybolur. Diğer taraftan: çok uzun zamandır gidilmeyen bir yerde ya da bulunması zor olan bir yerde kaybolmak zaman zaman herkesin başına gelebilir. Gençlerin bile.
6. Dikkati toplayamamak.
Zor bir olay örgüsünü takip edememek, bir konuşmayı takip etmekte zorlanmak ya da cümlenin ortasında ne söyleyeceğini unutmak Alzheimer hastalığının (ilk) belirtileri olabilir. Eğer bu durum yalnızca ara sıra oluyorsa, örneğin sıkıcı ve uzun bir konuşma sırasında sonuç olarak dikkatiniz dağılıyor ve konuşmayı takip edemiyorsanız, büyük olasılıkla endişe etmeniz için bir neden yoktur.
7. Eşyaları bıraktığınız yeri unutmak.Demansın
(bunama) ilk aşamalarında olan kişilerin eşyaları tuhaf yerlere koymaları ve daha sonra bunları koydukları yeri unutmaları her zaman olan şeylerdir. Bir fincanı mutfak dolabı yerine buzdolabında bulursanız: endişe etmeyin. Bu durum daha sık ya da başka eşyalarla da oluyor mu? O hâlde bu durum Alzheimer hastalığının bir işareti olabilir.
8. Kişilik ve/veya ruh durumu değişiklikleri.
Alzheimer hastası olan bir kişi, herhangi belirli bir neden olmaksızın sinirli, depresif, paranoid ve hatta agresif bir kişi olabilir
9. İlgisizlik
Alzheimer hastalığına sahip olan kişiler genelde sosyal olarak içe kapanık olurlar ve hobilerinden ve diğer faaliyetlerinden vazgeçerler çünkü dünyayı anlamak ve başkalarıyla iletişim kurmak onlar için gittikçe zor bir hâl alır. Yaşlı kişiler çeşitli nedenlerden dolayı bazı faaliyetlerden kaçınabilirler. Bunun nedeni genelde ‘enerji eksikliği’dir. Kişide diğer insanlarla iletişim sorunu gibi başka bir neden var mı? Varsa, onunla konuşun ya da onun için doktordan randevu alın.Kendinizde ya da çevrenizde bu belirtilerin bir tanesini ya da daha fazlasını fark ediyor musunuz? Bu konuyla ilgili olarak bir doktorla görüşmek için mutlaka randevu alın. Bu yazıyı Facebook ve Pinterest’te paylaşmayı unutmayın.
