Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) Türk Medeni Kanunu'ndaki yoksulluk nafakasına ilişkin tarihi iptal kararı, haber formatına uygun bir üslup ve hiyerarşiyle aşağıda sunulmuştur.
Anayasa Mahkemesi'nden Tarihi Karar: "Süresiz Nafaka" Uygulaması İptal Edildi
Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu’nun 175’inci maddesinde yer alan ve yoksulluk nafakasının "süresiz olarak" istenebilmesine imkân tanıyan düzenlemeyi Anayasa’da yer alan ilkelerle bağdaşmadığı gerekçesiyle iptal etti. Karar Resmi Gazete'de yayımlandı.
Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin baktığı bir boşanma davasında yaptığı somut norm denetimi başvurusu üzerine konuyu inceleyen Yüksek Mahkeme, düzenlemede yer alan "süresiz olarak" ibaresinin Anayasa’nın 2, 5 ve 17’nci maddelerine aykırı olduğuna hükmetti.
Hukuki Boşluk Oluşmaması İçin 9 Aylık Süre
AYM, iptal kararıyla birlikte meydana gelebilecek hukuki boşluğun önüne geçilmesi amacıyla kararın yürürlüğe giriş tarihini 9 ay erteledi. Bu doğrultuda iptal kararı 30 Haziran 2027 itibarıyla yürürlüğe girecek. Bu süreçte Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) nafaka sürelerine ve uyarlanmasına yönelik yeni kanuni kriterleri belirlemesi bekleniyor.
"Aşırı Külfet Devletin Denge Yükümlülüğünü İhlal Ediyor"
Yüksek Mahkeme’nin gerekçeli kararında öne çıkan başlıklar şunlar oldu:
Ölçülülük İlkesi: Boşanmayla yoksulluğa düşecek tarafa yardım edilmesi meşru bir amaç taşımakla birlikte, belirsiz ve süresiz bir yükümlülük ödeme yapan taraf için ölçüsüz ve ağır bir külfete dönüşmektedir.
Makul Denge: Şeffaf ve öngörülebilir süre kriterlerinin bulunmaması; bireylerin ruhsal, ekonomik ve sosyal bütünlüğünü olumsuz etkilemekte, devletin tarafların hakları arasında kurması gereken makul dengeyi bozmaktadır.
Koşullara Göre Süre: Yasada, nafakanın somut duruma göre belirli bir süreyle sınırlandırılmasına ya da istisnai ve özel koşullarda ömür boyu devam etmesine imkân tanıyan net ölçütlerin bulunması gerekmektedir.
Yoksulluk Nafakası Hakkı Devam Ediyor Mu?
Gerekçeli kararda iptalin yoksulluk nafakasının tamamen kaldırılması anlamına gelmediği vurgulandı.
Kurum Korunuyor: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşin, kusuru daha ağır olmamak kaydıyla diğer taraftan mali gücü oranında nafaka talep edebilme hakkı aynen korunmaktadır.
Cinsiyet Ayrımı Yok: Yoksulluk nafakası yalnızca kadınlara özgü bir hak olmayıp, gerekli şartları taşıması durumunda erkek eşler tarafından da talep edilebilir.
Süresiz Nafakanın Tarihsel Gelişimi
1926 tarihli Türk Kanunu Medenisi'nde yoksulluk nafakası 1 yıllık bir süre kısıtlamasına tabiydi. Bu kısıtlama, 1988 yılında 3444 sayılı Kanun'la kaldırıldı. 2001 yılında kabul edilen 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda da "süresiz" ibaresi korunmuş ve uygulama günümüze kadar devam etmişti.
