~~Milli Eğitim Bakanı Nabi Avcı, 3 Şubat Salı akşamı Habertürk TV’de katıldığı, canlı yayınlanan ‘Doğru Açı Özel’ programında eğitim gündemi ile ilgili soruları yanıtladı.
Ortaokul 8’inci sınıfların Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş (TEOG) sistemi kapsamında katıldığı sınavlar sonucunda oluşacak puanlarıyla 25 tercih yapabileceklerini belirten Avcı, dershaneler ve yurtdışındaki okullar için yapılması planlanan çalışmaları anlattı.
Bakan Avcı’nın açıklamaları özetle şöyle:
“DERSHANE SİSTEMİ PARALEL EĞİTİM SİSTEMİDİR”
“Bugün kullanılan paralel yapı tabirinden bağımsız olarak dershane dediğimiz sistem paralel eğitim sistemidir. Başlangıçta okuldaki derslerin biraz daha pekiştirilmesi, güçlendirilmesi, çocuğun işte anlamadığı yerleri bir takviye ile anlayabilmesi için oluşturulmuş kurumlar gibi başladıktan sonra giderek, okul gölgede kalmaya asıl dershanelerde cereyan etmeye başladı. Daha da vahimi okul da öğretmenler de veliler de yönetimler de artık bunu olağan karşılamaya, mesela dersleri üstün körü geçiştirip ‘Nasıl olsa bunu dershanede sınav odaklı olarak bir daha göreceğiz’ düşüncesi ile müfredatta hafife alınmaya başlandı. Bunun nedenlerinden bir tanesi de en başta gelen nedeni de tek bir sınava dayalı SBS dediğimiz bir sınav üzerinden seviye belirleme sınavı yılda bir kere yapılan ve orda aldınız aldınız, alamadınız bitti gitti. Dolayısıyla her şey o sınava göre düzenlendiği, tasarlandığı, kurgulandığı bir dershane yapılanması. Biz SBS’yi kaldırdık. Ama yerine böyle merkezi tek bir sınav da koymadık. Onun yerine ne yaptık, her birimizin normal öğrenimimiz sürecinde girdiğimiz yazılı sınavlar var, her dersten bir veya iki yazılı olursunuz her sömestirde. Şimdi bu yazılılardan 6 dersin yazılısından birer tanesini sene içerisinde merkezden gönderilen sorularla ve kontrollü olarak yapmaya başladık.”
“AYRICA HAZIRLANMANIZ GEREKEN BİR SINAV YOK”
“Bu aslında çok büyük ölçüde bir illüzyondu. Sizin herhangi bir ortopedik ihtiyacınız olmadığı halde onunla daha iyi yürüdüğünüz yanılsamasını sizde uyandırıyorsa bastoncular kar ederler. Bu da öyle bir şey. Dolayısıyla biz, ‘Sizin ayrıca hazırlanmanız gereken sınav yok. Siz normal okula gidin derslerinize devam edin, öğretmeninizi dinleyin. Öğretmenler de müfredatı kendilerine verilen takvime uyumlu olarak, takvime uyarak zamanında işlesinler. Yazılı sınavlarınız geldiği zaman bu müfredattan sorular gelecek ona göre cevaplandırırsınız” demiş olduk.”
“Resmi okullarımız üzerindeki baskıyı da özel okullarla paylaşmak istiyoruz”
“Yasa dershane adı altında faaliyet gösterebilecek kurumların 1 Eylül 2015’e kadar ancak çalışabileceklerini öngörüyor. Ondan sonra bu dershane adı altında faaliyet gösteren kurumlar ondan sonra değil o zamana kadar 1 Eylül 2015’e kadar dershaneler bir tercihte bulunacaklar. Ya anaokuluna dönüşecekler formal bizim tanımladığımız biçimde anaokulu veya ilkokul veya ortaokul veya lise dolayısıyla buralar özel okul olacak. OECD ve dünya ortalamalarına göre bizim özel okullarımızın, özel eğitim kurumlarımızın oranı bizim resmi kurumlarımıza çok düşük. Ve resmi okullarımız üzerinde ki baskıyı da özel okullarla paylaşmak istiyoruz.
“NİYETLERİ GERÇEKTEN EĞİTİMSE OKULA DÖNÜŞÜRLER”
“Dershane dediğimiz yerlerde pek çok derslik vesaire, öğretmen, alt yapı bir sürü şey buralarda boşuna dönüyor. Bir dershane işletmesi iyi örgütlenirse, özel okul işletmesine de dönüşebilir. Zaten bununla ilgili yapılan yasal düzenlemede de yönetmeliklerde de hemen dönüşemeyecek durumda olanlara belli bir vade içerisinde bizim özel okullar için geliştirdiğimiz zaten var olan kriterlerimizin bazılarını zaman içerisinde karşılamalarına fırsat verdik. Bir takım fiziki alt yapıya ilişkin vesaire beklentilerden bazılarını 3 sene içerisinde tamamlama koşuluyla da özel okulu dönüşme imkanı veriyoruz. Ayrıca bunu desteklemek üzere de dershaneden özel okula dönüşecek kurumlara arsa teşviki veriyoruz. Öğrenci başına ciddi bir ödeme yani burs, yani takviye veriyoruz. Dolayısıyla bu sene onda bir değişiklik yaptık. Eskiden sadece devlet okulunda okuyan sonra özel okula geçenlere veriyorduk bu 2 bin 500 ile 3 bin 500 lira arasında değişen özel okul desteği. Şimdi özel okulda okuyan öğrenciler de herhangi bir devlet okuluna geçmeden müracaat edebilecek. Eğer niyet eğitimse, gerçekten Türkiye’nin eğitimine katkıda bulunmaksa işte size fırsat. Okula dönüşün biz de destekleyelim. Hem fiziki alt yapınızı hem beşeri alt yapınızı, hem öğrenci talebinizi biz de destekleyelim ve özel okula dönüşün.”
6 YIL SİGORTA PRİMİ ÖDEME ŞARTI
“Belli bir süre, 6 yıl toplamında sigorta primi ödemek koşuluyla şu anda dershanelerde görev yapmakta olan öğretmenler de bu özel okullarda veya Milli Eğitim Bakanlığı’nın diğer kurumlarında, mesela halk eğitim merkezlerinde takviye kurslarında da görevlendirilebilecekler. Bu sigortalılık süresinin de kesintisiz olma şartı yok. Çünkü onu da şuradan çıkardık, dershanelerde ciddi bir, hepsi için söylemiyorum, tabi ama dershanelerin pek çoğunda ciddi bir emek sömürüsü de var. Dolayısıyla burada çalışan genç insanlar veya öğretmenler, eğer sürekli sigorta olma koşulu getirirseniz hiçbir öğretmen koşulu karşılamıyor. Çünkü hep kesintili sigortalı yapılmış, 8 ay çalıştırılmış, 8 ay sonra işten çıkartılmış. Toplamda kesintisiz veya kesintili netice itibariyle toplamda bu süreyi dolduramamışsa onlar için başka bir istihdam formülü düşünmek gerekir. Dershanelerde çalıştıkları statülerle yani ona benzer statülerle ücretli olarak da çalışabilirler. Farklı eğitim kurumlarında çalışabilirler.”
“ÖZEL OKUL TEŞVİĞİ FIRSATI İÇİN DEVLET OKULUYLA İLİŞKİLENDİRDİK”
“Tercih yapmayan çocukları herhangi bir devlet okuluyla ilişkilendirmemizin arkasında yatan temel sebep, geçen sene ilk defa uyguladığımız devlet okulundan özel okula gidecek çocuklara vereceğimiz 3 bin 500 liralık devlet desteği”
“TEOG neticelerine göre yerleştirmelerde, özellikle yerleştirme sürecinde hem ilk defa yapılıyor olmasından kaynaklanan hem de bir çok şeyin belki yanlış anlaşılmasından veya bizim iyi anlatamamamızdan kaynaklanan bazı sıkıntılar yaşandığını biliyoruz. Birincisi geçen sene bu özel okula geçecek öğrencilere ilk defa devlet desteği tanınacağı için her öğrencinin bir şekilde bir devlet okuluna kayıtlı görünmesi gerekiyordu. O nedenle biz ortaokuldan liseye geçen öğrencilerin e-okul sistemine girip tercih yapmaları gerekiyor. Çocuk sisteme giriyor ve 15 tane okulu tercih ediyor. Türkiye’nin neresinde olursa olsun, hangi okul türünden olursa olsun 15 okulu tercih ediyor. Bizim her eğitim kadememizde aşağı yukarı 1 milyon 300 bin öğrencimiz var. Dolayısıyla 8. sınıfı bitirip, 9. sınıfa geçecek olan öğrencilerimizin sayısı 1 milyon 292 bin, 1 milyon 300 bin diyelim. 1 milyon 300 bin çocuğumuzun 1 milyon 57 bini e okul sistemine girdi ve 15 tercihini yaptı, diğerlerini girmedi. Diğerlerini niye girmedi, 200 bin küsür çocuk, niye sisteme girip tercih yapmadı. Çünkü onlar ya açık liseye gideceği için ya herhangi bir özel okula gideceği için tercih yapmadı. ‘Ben herhangi bir devlet okuluna gitmek istemiyorum, onun için tercih yapmıyorum, ben filanca özel okula gideceğim’ diyor. Muhtemelen birçoğu da o özel okulun orta kısmını bitirmiş, lisesine devam edecek. Onun için bu sisteme girmediler. Ama buna rağmen biz o girmeyenleri de daha sonra sistemde bir okulla ilintilendirdik, bir devlet okuluyla. ´Çocuk sisteme girmemiş, siz ne üstünüze vazife de Milli Eğitim Bakanlığı olarak onları böyle devlet okuluyla ilişkilendiriyorsunuz? Üstelik bunu yaparken bazılarını imam hatipler üzerine ilişkilendirmek´, o yüzden bir sürü şeye maruz kalmışız, ‘Çocukları zorla imam hatipe gönderiyorsunuz’ gibi.”
“KİMSE İSTEMEDİĞİ OKULA ZORLA YERLEŞTİRİLMEDİ”
“Şimdi dolayısıyla hiç kimse istemediği halde bir okula zorla yerleştirilmiş değil”
Bu çocukları bu sisteme girmeyen, tercih yapmayan çocukları herhangi bir devlet okuluyla ilişkilendirmemizin arkasında yatan temel sebep, geçen sene ilk defa uyguladığımız devlet okulundan özel okula gidecek çocuklara vereceğimiz 3 bin 500 liralık devlet desteği. Çocuğun bunu alabilmesi için devlet okuluna kayıtlı görünmesi gerekiyor. Ama bu sene onu yapmıyoruz. Bu sene yönetmeliği değiştiriyoruz. Bir özel okula kaydını yaptırdıysan müracaat et. Şartların tutuyorsa sana da destek verelim. Şimdi imam hatiplere zorla yerleştirme falan meselesinin de aslı şu, bu 15 tercih yapan çocuklarımızın içerisinde birinci tercihi imam hatip olan öğrenci sayısı 94 bin. 15 tercihten ilk tercihini ilk imam hatip yapan çocuk sayısı 94 bin. Bundan 54 bini ancak ilk tercihine yerleşebilmiş. Çünkü imam hatiplerin özellikle bazı büyük şehirlerdeki imam hatip okullarımızın bazılarında çok ciddi talep var. Yani okulun kontenjanı 300, bin 500 kişi müracaat ediyor. Mevcut okullarımızın yüzde 7’si imam hatip okulu, öğrenci olarak da yüzde 8 civarında zannediyorum. Şimdi dolayısıyla hiçkimse istemediği halde bir okula zorla yerleştirilmiş değil. Nitekim daha sonra bu çocuklar kayıtlarını e-okul sistemi üzerinden, özel okula gittiklerinde, sistemi açıp oradan hangi özel okula gidiyorlarsa oraya girebilirler.”
“İMAM HATİBİ SEÇMEYENLER ORAYA YERLEŞEMEZ”
“Çocuklar 15 tercih yapıyor, aynı e-okul sisteminde bir de 6 okul türü sayıyoruz, bizim 6 tane okul türümüz var, Anadolu liseleri, fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, Anadolu imam hatip liseleri, Anadolu meslek liseleri, çok programlı liseler. ‘Bunlardan 4 tanesini seç sana en yakın olana biz seni yerleştirelim’ demişiz çocuğumuza. Dolayısıyla orada da imam hatibi seçmeyen bir çocuğun oraya yerleştirilmesi mümkün değil, 4 tane okul türünden birine yerleşmiştir. İmam hatip yoksa onların arasında oraya da yerleşmez. Ama onların içinde de kendi oturduğu yere uzak olanlar daha sonra müracaat ettiklerinde her ilçede nakil komisyonları kurduk. Ve dolayısıyla orada artık yüz yüze görüşerek nakil komisyonuna çocuk müracaat ediyor veya velisi, ‘Ben şurada oturuyorum, şuraya yerleştim, etrafta benim gidebileceğim şu şu tür okullardan hangisi varsa beni oraya al’ dediği zaman biz onu aldık zaten.”
LİSE YERLEŞTİRMELERİNDE TERCİH SAYISI ARTIRILDI
“Geçen sene dediğim gibi 15 tercih vardı, bu sene 25 yapıyoruz onu. İkinci tercih listesini de kaldırdık. Artık okul türüne göre herhangi bir şey yapmaları gerekmiyor, 25 tercihinden birini seçecek, yerleşecek, yerleşemeyenler de işte özel okula gidenler oluyor zaten, bir de açık liseye gidenler oluyor.”
TEOG SINAVLARI ŞİŞİRİLMİŞ NOTLARI GÖSTERMEYE DE YARIYOR
“Rehber öğretmenlerimiz bu konuda daha fazla devrede olurlar. Öğretmenler kurulu ama bu şikayetler büsbütün bitmez. Yani bu tür şeyler hepimiz öğretmenler kurulu Kararına da itiraz ederiz. Bunlar bir kısmında haklı da olabiliriz. Yani ben ´Öğretmenlerimiz veya öğretmen kurulumuz ne yapıyorlarsa en doğrusunu yapıyorlardır´ diyecek değilim ama büyük çoğunlu itibariyle doğrudur, ama arada yanlış uygulamalar yok mudur? Şüphesiz vardır. Düşürmekten çok yükseltmeye yönelik şikayetler daha çok geliyor. Onlarla ilgili olarak da hemen soruşturma açıyoruz. Eğer bir okulda öğrencilerin notlarının özel olarak şişirildiğine dair bir duyum aldığımızda veya duyum almamızı da gerek yok işte bu TEOG sınavları artık bize onu gösteriyor. Yani bizim merkezi sınavdaki ortalamalarla, öğretmenlerin yaptığı ortalamalar çok farklıysa diyelim bizim sınavlarımızda ortalama 40 iken genel ortalama, sınıf ortalaması öğretmenin veya okul kendi yaptığı sınavdan 90 çıkıyorsa orada bir sorun var demektir. O zaman onu hemen araştırıyoruz. Bundan sonra da bunları daha fazla elimizde objektif veriler oluşuyor çünkü.”
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından liselere giriş için yapılan TEOG sisteminde okullara yerleştirmede yaşanan sıkıntıyı çözmek için bir dizi önlemi içeren taslak bir kılavuz hazırlandı.
İşte kılavuza göre TEOG yerleştirme sistemindeki diğer yenilikler:
AA muhabirinin taslak kılavuzdan derlediği bilgilere göre, yerleştirmede öğrenciler tüm okul türlerini içeren 25 okula kadar tercihte bulunabilecekler. Öğrenci velisi, okulların genel ve özel başvuru şartlarına dikkat ederek, istek sırasına göre farklı il ve ilçelerdeki okullarda dahil olmak üzere okul türlerine göre aynı veya karışık olarak 25 okul tercihi yapabilecek. Bakanlık böylece, A grubu ve B grubu tercih listesini içeren mevcut yerleştirme sistemi yerine, 25 okul tercihi getirmiş olacak.
ADAYLARA TERCİH BUTONLARI SEÇENEĞİ
İnternet adresinden tercih işlemleri için giriş yapıldığında, tercih işlemleri ekranında, ‘Özel okula kayıt yaptırdım tercih yapmayacağım’ ve ‘Tercih Yapmak İstiyorum’ butonları seçenek olarak sunulacak. Tercih yapacak adaylara, 25 okul tercihini gösteren ekran açılacak. Ancak, özel okula kayıt yaptırdım tercihini seçenlere okul tercih ekranı açılmayacak. Özel okullara kesin kayıt yaptıranlar da tercih sistemine dahil edilmeyecek.
Ancak her iki butonu kullanmayanlar, 12 yıllık zorunlu eğitimden dolayı sistem tarafından otomatik olarak açık liselere kayıtları yapılacak. Böylece, MEB bu yeni değişiklikle devlet okuluna devam etmeyip açık liseye ya da özel okula gidecek öğrencileri daha erkenden tespit edecek ve böylece okulların boş kontenjanları da daha sağlıklı verilerle belirlenecek.
Tercih işlemleri, öğrenci velisi tarafından 6-16 Temmuz 2015’de yapılacak. Yerleştirmeye Esas Puan (YEP) ile öğrenci alan okulların yerleştirme sonuçları, 14 Ağustosta açıklanacak, aynı tarihte boş kontenjanlar da ilan edilecek. 17-21 Ağustos 2015’de İl veya İlçe Öğrenci Yerleştirme ve Nakil Komisyonlarınca Tercih Başvuruları alınacak.
Yerleştirme sonunda tercihlerine göre bir ortaöğretim kurumuna yerleşemeyen öğrenciler, Öğrenci Yerleştirme ve Nakil Komisyonunca boş kalan kontenjanlar için il veya ilçe sınırları içerisinde 5 tercih alınarak, YEP üstünlüğüne göre merkezi yerleştirme sistemi ile yerleştirilecek.
Yerleştirme işlemleri sonucunda öğrencilerin öğrenim görmeye hak kazandıkları okullar belirlenmiş olacak, kesin kayıtlar sistem tarafından otomatik olarak yapılacak. Yerleştirme işlemleri bir defaya mahsus yapılacak olacak ve yedek yerleştirme yapılmayacak.
MEB tarafından merkezi yapılan yerleştirme sonuçlarının ilanı ve kesin kayıtlar ise 24 Ağustos 2015 tarihinde bakanlığın internet adreslerinde ilan edilecek.
YEDEK YERLEŞTİRME YAPILMAYACAK
Yerleştirme işlemleri sonucunda öğrencilerin öğrenim görmeye hak kazandıkları okullar belirlenmiş olacak ve kesin kayıtları sistem tarafından otomatik olarak yapılacak. Yerleştirme işlemleri bir defaya mahsus yapılacak olup yedek yerleştirme yapılmayacak.
GÜZEL SANATLAR VE SPOR LİSELERİNE YERLEŞME MERKEZİ YAPILACAK
8’inci sınıfta öğrenim gören ve tercihte bulunan tüm öğrencilerin ortaöğretim kurumlarına yerleştirme işlemleri YEP üstünlüğü, tercih önceliği ve okul kontenjanına göre yapılacak. Güzel sanatlar ve spor liselerine yerleştirme işlemleri, güzel sanatlar ve spor liselerine giriş mevzuatı esas alınarak, tercihler doğrultusunda merkezi olarak yapılacak. Güzel Sanatlar ve Spor Liselerine giriş için daha önce okullarda yapılan özel yetenek sınav sonuçları, okul yönetimlerince ilan ediliyordu. Yeni getirilecek sisteme göre, bu okulları seçecek olan öğrenciler, yine yetenek sınavına alınacak, ancak yerleştirme merkezi yapılacak.
ÖZEL OKULA KESİN KAYDINI YAPTIRANLARA TERCİH EKRANI AÇILMAYACAK
Yeni düzenlemeyle özel okullara kayıt olacak 9’uncu sınıf öğrencileri için de yeni bir düzenleme getirilecek. Buna göre, Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğüne bağlı ve YEP’e göre öğrenci alan özel okullara 2015-2016 öğretim yılı için, öğrencilerin Yerleştirmeye Esas Puanına (YEP) göre okul türlerine yerleştirme işlemleri yapılacak ve yerleştirme sonuçları aynı öğretim yılı için geçerli olacak.
Sınavla öğrenci alacak özel okullar, 24 Haziran-10 Temmuz 2015 tarihleri arasında kayıt işlemlerini yapabilecek. Kesin kayıt işlemini yapan bu öğrencilere tercih ekranı açılmayacak. Ancak bu öğrenciler okul değiştirmek isterlerse bu işlem nakil döneminde, nakil şartlarını taşıyanlar için mümkün olabilecek.
Özel okullar için yüzde 100 burslu okutacakları öğrencilerin yerleştirilmesi, Bakanlıkça puan üstünlüğü esasına göre yüzde 5’lik dilimden seçilerek yapılacak.
TERCİH EKRANINDA HİÇ BİR İŞLEM YAPMAYAN AÇIK LİSEYE!
Açık Öğretim Ortaokulu öğrencileri, YEP’e göre ve kayıt-kabul şartlarını taşımaları halinde; tercihlerini http://www.meb.gov.tr veya http://oges.meb.gov.tr adreslerinde yayımlanan formu doldurarak yapacak. Öğrencilerin doldurdukları formu, 16 Temmuz 2015 tarihi mesai bitimine kadar APS veya dengi hızlı posta hizmeti ile MEB’e göndermeleri gerekecek. Bu tarihten sonra gelen başvurular dikkate alınmayacak. Tercihlerden ve olabilecek gecikmelerden, öğrenci velisi sorumlu olacak.
Sadece tercihlerini okul müdürlüklerine onaylatma imkanı olmayan yurt dışından sınava giren öğrenciler, tercih formlarını APS veya dengi hızlı posta hizmeti ile Bakanlığa göndermeleri gerekecek.
Tercih ekranında hiçbir işlemi yapmayan öğrencilerin yerleştirme işlemleri ise sistem tarafından açık öğretim kurumlarına gerçekleştirilecek. Ancak özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin yerleştirme işlemleri açık öğretim kurumlarına yapılmayacak.
Öğrencilerin yerleştirme sonuçları https://e-okul.meb.gov.tr adresinde açıklanacak ve sonuç bilgilerinde, kaydının yapıldığı okul bilgileri bulunacak. Ayrıca, SMS ile bilgilendirilmek isteyen velilere mobil bilgilendirme servisi aracılığı ile yerleştirme sonuçları bildirilecek.
EŞİTLİK HALİNDE OKUL BAŞARISI ETKİLİ OLACAK
Yerleştirmelerde YEP’lerin eşit olması halinde 8’inci sınıf Ağırlıklandırılmış Ortak Sınav Puanı (AOSP), bunun da eşit olması halinde sırasıyla 8’inci, 7’nci ve 6’ncı sınıflarda Yıl Sonu Başarı Puanı (YBP) üstünlüğü, eşitliğin devam etmesi halinde tercih önceliği, özürsüz devamsızlık yapılan gün sayısının azlığı yine eşitlik bozulmaz ise öğrencinin doğum tarihine göre yaşça küçük olanların önceliği dikkate alınacak.
ÖZEL EĞİTİM İHTİYACI BULUNAN ÖĞRENCİLERE KOLAYLIK
İlköğretim programını tamamlayan ve tercih yapan özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerden özel eğitim değerlendirme kurulu raporu doğrultusunda kaynaştırma yoluyla eğitim alacak öğrencilerin geçiş ve nakillerine ait iş ve işlemler, engel durumu ve özellikleri ile ikamet adresleri dikkate alınarak anadolu liseleri, anadolu imam hatip liseleri, mesleki ve teknik anadolu liseleri, çok programlı anadolu liseleri ile mesleki ve teknik eğitim merkezlerine her bir şubede iki öğrenciyi geçmeyecek şekilde il veya ilçe öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonu kararı ile sağlanacak.
Özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin puanları, yerleştirildikleri okulların puanlarını hiçbir şekilde etkilemeyecek.
TERCİH YAPMAMA NEDENİ YAZILACAK
Taslak kılavuzda, ortaokul müdürlüklerinin, öğrencilerin tercihlerinde, tercih yapmama nedenlerini (özel okula devam edecek, askeri lisede öğrenim görecek, yurt dışında öğrenci) e-okul sistemine işlemesi gerektiği de belirtildi.
MEB, hazırlanan yeni taslağı, 4 Şubat Çarşamba (bugün) bakanlığın internet sitesi “www.meb.gov.tr” adresinden görüşe açacak. Görüş ve öneriler, bakanlığın ilgili mail adreslerine iletilebilecek.Sözcü
Ortaokul 8’inci sınıfların Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş (TEOG) sistemi kapsamında katıldığı sınavlar sonucunda oluşacak puanlarıyla 25 tercih yapabileceklerini belirten Avcı, dershaneler ve yurtdışındaki okullar için yapılması planlanan çalışmaları anlattı.
Bakan Avcı’nın açıklamaları özetle şöyle:
“DERSHANE SİSTEMİ PARALEL EĞİTİM SİSTEMİDİR”
“Bugün kullanılan paralel yapı tabirinden bağımsız olarak dershane dediğimiz sistem paralel eğitim sistemidir. Başlangıçta okuldaki derslerin biraz daha pekiştirilmesi, güçlendirilmesi, çocuğun işte anlamadığı yerleri bir takviye ile anlayabilmesi için oluşturulmuş kurumlar gibi başladıktan sonra giderek, okul gölgede kalmaya asıl dershanelerde cereyan etmeye başladı. Daha da vahimi okul da öğretmenler de veliler de yönetimler de artık bunu olağan karşılamaya, mesela dersleri üstün körü geçiştirip ‘Nasıl olsa bunu dershanede sınav odaklı olarak bir daha göreceğiz’ düşüncesi ile müfredatta hafife alınmaya başlandı. Bunun nedenlerinden bir tanesi de en başta gelen nedeni de tek bir sınava dayalı SBS dediğimiz bir sınav üzerinden seviye belirleme sınavı yılda bir kere yapılan ve orda aldınız aldınız, alamadınız bitti gitti. Dolayısıyla her şey o sınava göre düzenlendiği, tasarlandığı, kurgulandığı bir dershane yapılanması. Biz SBS’yi kaldırdık. Ama yerine böyle merkezi tek bir sınav da koymadık. Onun yerine ne yaptık, her birimizin normal öğrenimimiz sürecinde girdiğimiz yazılı sınavlar var, her dersten bir veya iki yazılı olursunuz her sömestirde. Şimdi bu yazılılardan 6 dersin yazılısından birer tanesini sene içerisinde merkezden gönderilen sorularla ve kontrollü olarak yapmaya başladık.”
“AYRICA HAZIRLANMANIZ GEREKEN BİR SINAV YOK”
“Bu aslında çok büyük ölçüde bir illüzyondu. Sizin herhangi bir ortopedik ihtiyacınız olmadığı halde onunla daha iyi yürüdüğünüz yanılsamasını sizde uyandırıyorsa bastoncular kar ederler. Bu da öyle bir şey. Dolayısıyla biz, ‘Sizin ayrıca hazırlanmanız gereken sınav yok. Siz normal okula gidin derslerinize devam edin, öğretmeninizi dinleyin. Öğretmenler de müfredatı kendilerine verilen takvime uyumlu olarak, takvime uyarak zamanında işlesinler. Yazılı sınavlarınız geldiği zaman bu müfredattan sorular gelecek ona göre cevaplandırırsınız” demiş olduk.”
“Resmi okullarımız üzerindeki baskıyı da özel okullarla paylaşmak istiyoruz”
“Yasa dershane adı altında faaliyet gösterebilecek kurumların 1 Eylül 2015’e kadar ancak çalışabileceklerini öngörüyor. Ondan sonra bu dershane adı altında faaliyet gösteren kurumlar ondan sonra değil o zamana kadar 1 Eylül 2015’e kadar dershaneler bir tercihte bulunacaklar. Ya anaokuluna dönüşecekler formal bizim tanımladığımız biçimde anaokulu veya ilkokul veya ortaokul veya lise dolayısıyla buralar özel okul olacak. OECD ve dünya ortalamalarına göre bizim özel okullarımızın, özel eğitim kurumlarımızın oranı bizim resmi kurumlarımıza çok düşük. Ve resmi okullarımız üzerinde ki baskıyı da özel okullarla paylaşmak istiyoruz.
“NİYETLERİ GERÇEKTEN EĞİTİMSE OKULA DÖNÜŞÜRLER”
“Dershane dediğimiz yerlerde pek çok derslik vesaire, öğretmen, alt yapı bir sürü şey buralarda boşuna dönüyor. Bir dershane işletmesi iyi örgütlenirse, özel okul işletmesine de dönüşebilir. Zaten bununla ilgili yapılan yasal düzenlemede de yönetmeliklerde de hemen dönüşemeyecek durumda olanlara belli bir vade içerisinde bizim özel okullar için geliştirdiğimiz zaten var olan kriterlerimizin bazılarını zaman içerisinde karşılamalarına fırsat verdik. Bir takım fiziki alt yapıya ilişkin vesaire beklentilerden bazılarını 3 sene içerisinde tamamlama koşuluyla da özel okulu dönüşme imkanı veriyoruz. Ayrıca bunu desteklemek üzere de dershaneden özel okula dönüşecek kurumlara arsa teşviki veriyoruz. Öğrenci başına ciddi bir ödeme yani burs, yani takviye veriyoruz. Dolayısıyla bu sene onda bir değişiklik yaptık. Eskiden sadece devlet okulunda okuyan sonra özel okula geçenlere veriyorduk bu 2 bin 500 ile 3 bin 500 lira arasında değişen özel okul desteği. Şimdi özel okulda okuyan öğrenciler de herhangi bir devlet okuluna geçmeden müracaat edebilecek. Eğer niyet eğitimse, gerçekten Türkiye’nin eğitimine katkıda bulunmaksa işte size fırsat. Okula dönüşün biz de destekleyelim. Hem fiziki alt yapınızı hem beşeri alt yapınızı, hem öğrenci talebinizi biz de destekleyelim ve özel okula dönüşün.”
6 YIL SİGORTA PRİMİ ÖDEME ŞARTI
“Belli bir süre, 6 yıl toplamında sigorta primi ödemek koşuluyla şu anda dershanelerde görev yapmakta olan öğretmenler de bu özel okullarda veya Milli Eğitim Bakanlığı’nın diğer kurumlarında, mesela halk eğitim merkezlerinde takviye kurslarında da görevlendirilebilecekler. Bu sigortalılık süresinin de kesintisiz olma şartı yok. Çünkü onu da şuradan çıkardık, dershanelerde ciddi bir, hepsi için söylemiyorum, tabi ama dershanelerin pek çoğunda ciddi bir emek sömürüsü de var. Dolayısıyla burada çalışan genç insanlar veya öğretmenler, eğer sürekli sigorta olma koşulu getirirseniz hiçbir öğretmen koşulu karşılamıyor. Çünkü hep kesintili sigortalı yapılmış, 8 ay çalıştırılmış, 8 ay sonra işten çıkartılmış. Toplamda kesintisiz veya kesintili netice itibariyle toplamda bu süreyi dolduramamışsa onlar için başka bir istihdam formülü düşünmek gerekir. Dershanelerde çalıştıkları statülerle yani ona benzer statülerle ücretli olarak da çalışabilirler. Farklı eğitim kurumlarında çalışabilirler.”
“ÖZEL OKUL TEŞVİĞİ FIRSATI İÇİN DEVLET OKULUYLA İLİŞKİLENDİRDİK”
“Tercih yapmayan çocukları herhangi bir devlet okuluyla ilişkilendirmemizin arkasında yatan temel sebep, geçen sene ilk defa uyguladığımız devlet okulundan özel okula gidecek çocuklara vereceğimiz 3 bin 500 liralık devlet desteği”
“TEOG neticelerine göre yerleştirmelerde, özellikle yerleştirme sürecinde hem ilk defa yapılıyor olmasından kaynaklanan hem de bir çok şeyin belki yanlış anlaşılmasından veya bizim iyi anlatamamamızdan kaynaklanan bazı sıkıntılar yaşandığını biliyoruz. Birincisi geçen sene bu özel okula geçecek öğrencilere ilk defa devlet desteği tanınacağı için her öğrencinin bir şekilde bir devlet okuluna kayıtlı görünmesi gerekiyordu. O nedenle biz ortaokuldan liseye geçen öğrencilerin e-okul sistemine girip tercih yapmaları gerekiyor. Çocuk sisteme giriyor ve 15 tane okulu tercih ediyor. Türkiye’nin neresinde olursa olsun, hangi okul türünden olursa olsun 15 okulu tercih ediyor. Bizim her eğitim kadememizde aşağı yukarı 1 milyon 300 bin öğrencimiz var. Dolayısıyla 8. sınıfı bitirip, 9. sınıfa geçecek olan öğrencilerimizin sayısı 1 milyon 292 bin, 1 milyon 300 bin diyelim. 1 milyon 300 bin çocuğumuzun 1 milyon 57 bini e okul sistemine girdi ve 15 tercihini yaptı, diğerlerini girmedi. Diğerlerini niye girmedi, 200 bin küsür çocuk, niye sisteme girip tercih yapmadı. Çünkü onlar ya açık liseye gideceği için ya herhangi bir özel okula gideceği için tercih yapmadı. ‘Ben herhangi bir devlet okuluna gitmek istemiyorum, onun için tercih yapmıyorum, ben filanca özel okula gideceğim’ diyor. Muhtemelen birçoğu da o özel okulun orta kısmını bitirmiş, lisesine devam edecek. Onun için bu sisteme girmediler. Ama buna rağmen biz o girmeyenleri de daha sonra sistemde bir okulla ilintilendirdik, bir devlet okuluyla. ´Çocuk sisteme girmemiş, siz ne üstünüze vazife de Milli Eğitim Bakanlığı olarak onları böyle devlet okuluyla ilişkilendiriyorsunuz? Üstelik bunu yaparken bazılarını imam hatipler üzerine ilişkilendirmek´, o yüzden bir sürü şeye maruz kalmışız, ‘Çocukları zorla imam hatipe gönderiyorsunuz’ gibi.”
“KİMSE İSTEMEDİĞİ OKULA ZORLA YERLEŞTİRİLMEDİ”
“Şimdi dolayısıyla hiç kimse istemediği halde bir okula zorla yerleştirilmiş değil”
Bu çocukları bu sisteme girmeyen, tercih yapmayan çocukları herhangi bir devlet okuluyla ilişkilendirmemizin arkasında yatan temel sebep, geçen sene ilk defa uyguladığımız devlet okulundan özel okula gidecek çocuklara vereceğimiz 3 bin 500 liralık devlet desteği. Çocuğun bunu alabilmesi için devlet okuluna kayıtlı görünmesi gerekiyor. Ama bu sene onu yapmıyoruz. Bu sene yönetmeliği değiştiriyoruz. Bir özel okula kaydını yaptırdıysan müracaat et. Şartların tutuyorsa sana da destek verelim. Şimdi imam hatiplere zorla yerleştirme falan meselesinin de aslı şu, bu 15 tercih yapan çocuklarımızın içerisinde birinci tercihi imam hatip olan öğrenci sayısı 94 bin. 15 tercihten ilk tercihini ilk imam hatip yapan çocuk sayısı 94 bin. Bundan 54 bini ancak ilk tercihine yerleşebilmiş. Çünkü imam hatiplerin özellikle bazı büyük şehirlerdeki imam hatip okullarımızın bazılarında çok ciddi talep var. Yani okulun kontenjanı 300, bin 500 kişi müracaat ediyor. Mevcut okullarımızın yüzde 7’si imam hatip okulu, öğrenci olarak da yüzde 8 civarında zannediyorum. Şimdi dolayısıyla hiçkimse istemediği halde bir okula zorla yerleştirilmiş değil. Nitekim daha sonra bu çocuklar kayıtlarını e-okul sistemi üzerinden, özel okula gittiklerinde, sistemi açıp oradan hangi özel okula gidiyorlarsa oraya girebilirler.”
“İMAM HATİBİ SEÇMEYENLER ORAYA YERLEŞEMEZ”
“Çocuklar 15 tercih yapıyor, aynı e-okul sisteminde bir de 6 okul türü sayıyoruz, bizim 6 tane okul türümüz var, Anadolu liseleri, fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, Anadolu imam hatip liseleri, Anadolu meslek liseleri, çok programlı liseler. ‘Bunlardan 4 tanesini seç sana en yakın olana biz seni yerleştirelim’ demişiz çocuğumuza. Dolayısıyla orada da imam hatibi seçmeyen bir çocuğun oraya yerleştirilmesi mümkün değil, 4 tane okul türünden birine yerleşmiştir. İmam hatip yoksa onların arasında oraya da yerleşmez. Ama onların içinde de kendi oturduğu yere uzak olanlar daha sonra müracaat ettiklerinde her ilçede nakil komisyonları kurduk. Ve dolayısıyla orada artık yüz yüze görüşerek nakil komisyonuna çocuk müracaat ediyor veya velisi, ‘Ben şurada oturuyorum, şuraya yerleştim, etrafta benim gidebileceğim şu şu tür okullardan hangisi varsa beni oraya al’ dediği zaman biz onu aldık zaten.”
LİSE YERLEŞTİRMELERİNDE TERCİH SAYISI ARTIRILDI
“Geçen sene dediğim gibi 15 tercih vardı, bu sene 25 yapıyoruz onu. İkinci tercih listesini de kaldırdık. Artık okul türüne göre herhangi bir şey yapmaları gerekmiyor, 25 tercihinden birini seçecek, yerleşecek, yerleşemeyenler de işte özel okula gidenler oluyor zaten, bir de açık liseye gidenler oluyor.”
TEOG SINAVLARI ŞİŞİRİLMİŞ NOTLARI GÖSTERMEYE DE YARIYOR
“Rehber öğretmenlerimiz bu konuda daha fazla devrede olurlar. Öğretmenler kurulu ama bu şikayetler büsbütün bitmez. Yani bu tür şeyler hepimiz öğretmenler kurulu Kararına da itiraz ederiz. Bunlar bir kısmında haklı da olabiliriz. Yani ben ´Öğretmenlerimiz veya öğretmen kurulumuz ne yapıyorlarsa en doğrusunu yapıyorlardır´ diyecek değilim ama büyük çoğunlu itibariyle doğrudur, ama arada yanlış uygulamalar yok mudur? Şüphesiz vardır. Düşürmekten çok yükseltmeye yönelik şikayetler daha çok geliyor. Onlarla ilgili olarak da hemen soruşturma açıyoruz. Eğer bir okulda öğrencilerin notlarının özel olarak şişirildiğine dair bir duyum aldığımızda veya duyum almamızı da gerek yok işte bu TEOG sınavları artık bize onu gösteriyor. Yani bizim merkezi sınavdaki ortalamalarla, öğretmenlerin yaptığı ortalamalar çok farklıysa diyelim bizim sınavlarımızda ortalama 40 iken genel ortalama, sınıf ortalaması öğretmenin veya okul kendi yaptığı sınavdan 90 çıkıyorsa orada bir sorun var demektir. O zaman onu hemen araştırıyoruz. Bundan sonra da bunları daha fazla elimizde objektif veriler oluşuyor çünkü.”
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından liselere giriş için yapılan TEOG sisteminde okullara yerleştirmede yaşanan sıkıntıyı çözmek için bir dizi önlemi içeren taslak bir kılavuz hazırlandı.
İşte kılavuza göre TEOG yerleştirme sistemindeki diğer yenilikler:
AA muhabirinin taslak kılavuzdan derlediği bilgilere göre, yerleştirmede öğrenciler tüm okul türlerini içeren 25 okula kadar tercihte bulunabilecekler. Öğrenci velisi, okulların genel ve özel başvuru şartlarına dikkat ederek, istek sırasına göre farklı il ve ilçelerdeki okullarda dahil olmak üzere okul türlerine göre aynı veya karışık olarak 25 okul tercihi yapabilecek. Bakanlık böylece, A grubu ve B grubu tercih listesini içeren mevcut yerleştirme sistemi yerine, 25 okul tercihi getirmiş olacak.
ADAYLARA TERCİH BUTONLARI SEÇENEĞİ
İnternet adresinden tercih işlemleri için giriş yapıldığında, tercih işlemleri ekranında, ‘Özel okula kayıt yaptırdım tercih yapmayacağım’ ve ‘Tercih Yapmak İstiyorum’ butonları seçenek olarak sunulacak. Tercih yapacak adaylara, 25 okul tercihini gösteren ekran açılacak. Ancak, özel okula kayıt yaptırdım tercihini seçenlere okul tercih ekranı açılmayacak. Özel okullara kesin kayıt yaptıranlar da tercih sistemine dahil edilmeyecek.
Ancak her iki butonu kullanmayanlar, 12 yıllık zorunlu eğitimden dolayı sistem tarafından otomatik olarak açık liselere kayıtları yapılacak. Böylece, MEB bu yeni değişiklikle devlet okuluna devam etmeyip açık liseye ya da özel okula gidecek öğrencileri daha erkenden tespit edecek ve böylece okulların boş kontenjanları da daha sağlıklı verilerle belirlenecek.
Tercih işlemleri, öğrenci velisi tarafından 6-16 Temmuz 2015’de yapılacak. Yerleştirmeye Esas Puan (YEP) ile öğrenci alan okulların yerleştirme sonuçları, 14 Ağustosta açıklanacak, aynı tarihte boş kontenjanlar da ilan edilecek. 17-21 Ağustos 2015’de İl veya İlçe Öğrenci Yerleştirme ve Nakil Komisyonlarınca Tercih Başvuruları alınacak.
Yerleştirme sonunda tercihlerine göre bir ortaöğretim kurumuna yerleşemeyen öğrenciler, Öğrenci Yerleştirme ve Nakil Komisyonunca boş kalan kontenjanlar için il veya ilçe sınırları içerisinde 5 tercih alınarak, YEP üstünlüğüne göre merkezi yerleştirme sistemi ile yerleştirilecek.
Yerleştirme işlemleri sonucunda öğrencilerin öğrenim görmeye hak kazandıkları okullar belirlenmiş olacak, kesin kayıtlar sistem tarafından otomatik olarak yapılacak. Yerleştirme işlemleri bir defaya mahsus yapılacak olacak ve yedek yerleştirme yapılmayacak.
MEB tarafından merkezi yapılan yerleştirme sonuçlarının ilanı ve kesin kayıtlar ise 24 Ağustos 2015 tarihinde bakanlığın internet adreslerinde ilan edilecek.
YEDEK YERLEŞTİRME YAPILMAYACAK
Yerleştirme işlemleri sonucunda öğrencilerin öğrenim görmeye hak kazandıkları okullar belirlenmiş olacak ve kesin kayıtları sistem tarafından otomatik olarak yapılacak. Yerleştirme işlemleri bir defaya mahsus yapılacak olup yedek yerleştirme yapılmayacak.
GÜZEL SANATLAR VE SPOR LİSELERİNE YERLEŞME MERKEZİ YAPILACAK
8’inci sınıfta öğrenim gören ve tercihte bulunan tüm öğrencilerin ortaöğretim kurumlarına yerleştirme işlemleri YEP üstünlüğü, tercih önceliği ve okul kontenjanına göre yapılacak. Güzel sanatlar ve spor liselerine yerleştirme işlemleri, güzel sanatlar ve spor liselerine giriş mevzuatı esas alınarak, tercihler doğrultusunda merkezi olarak yapılacak. Güzel Sanatlar ve Spor Liselerine giriş için daha önce okullarda yapılan özel yetenek sınav sonuçları, okul yönetimlerince ilan ediliyordu. Yeni getirilecek sisteme göre, bu okulları seçecek olan öğrenciler, yine yetenek sınavına alınacak, ancak yerleştirme merkezi yapılacak.
ÖZEL OKULA KESİN KAYDINI YAPTIRANLARA TERCİH EKRANI AÇILMAYACAK
Yeni düzenlemeyle özel okullara kayıt olacak 9’uncu sınıf öğrencileri için de yeni bir düzenleme getirilecek. Buna göre, Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğüne bağlı ve YEP’e göre öğrenci alan özel okullara 2015-2016 öğretim yılı için, öğrencilerin Yerleştirmeye Esas Puanına (YEP) göre okul türlerine yerleştirme işlemleri yapılacak ve yerleştirme sonuçları aynı öğretim yılı için geçerli olacak.
Sınavla öğrenci alacak özel okullar, 24 Haziran-10 Temmuz 2015 tarihleri arasında kayıt işlemlerini yapabilecek. Kesin kayıt işlemini yapan bu öğrencilere tercih ekranı açılmayacak. Ancak bu öğrenciler okul değiştirmek isterlerse bu işlem nakil döneminde, nakil şartlarını taşıyanlar için mümkün olabilecek.
Özel okullar için yüzde 100 burslu okutacakları öğrencilerin yerleştirilmesi, Bakanlıkça puan üstünlüğü esasına göre yüzde 5’lik dilimden seçilerek yapılacak.
TERCİH EKRANINDA HİÇ BİR İŞLEM YAPMAYAN AÇIK LİSEYE!
Açık Öğretim Ortaokulu öğrencileri, YEP’e göre ve kayıt-kabul şartlarını taşımaları halinde; tercihlerini http://www.meb.gov.tr veya http://oges.meb.gov.tr adreslerinde yayımlanan formu doldurarak yapacak. Öğrencilerin doldurdukları formu, 16 Temmuz 2015 tarihi mesai bitimine kadar APS veya dengi hızlı posta hizmeti ile MEB’e göndermeleri gerekecek. Bu tarihten sonra gelen başvurular dikkate alınmayacak. Tercihlerden ve olabilecek gecikmelerden, öğrenci velisi sorumlu olacak.
Sadece tercihlerini okul müdürlüklerine onaylatma imkanı olmayan yurt dışından sınava giren öğrenciler, tercih formlarını APS veya dengi hızlı posta hizmeti ile Bakanlığa göndermeleri gerekecek.
Tercih ekranında hiçbir işlemi yapmayan öğrencilerin yerleştirme işlemleri ise sistem tarafından açık öğretim kurumlarına gerçekleştirilecek. Ancak özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin yerleştirme işlemleri açık öğretim kurumlarına yapılmayacak.
Öğrencilerin yerleştirme sonuçları https://e-okul.meb.gov.tr adresinde açıklanacak ve sonuç bilgilerinde, kaydının yapıldığı okul bilgileri bulunacak. Ayrıca, SMS ile bilgilendirilmek isteyen velilere mobil bilgilendirme servisi aracılığı ile yerleştirme sonuçları bildirilecek.
EŞİTLİK HALİNDE OKUL BAŞARISI ETKİLİ OLACAK
Yerleştirmelerde YEP’lerin eşit olması halinde 8’inci sınıf Ağırlıklandırılmış Ortak Sınav Puanı (AOSP), bunun da eşit olması halinde sırasıyla 8’inci, 7’nci ve 6’ncı sınıflarda Yıl Sonu Başarı Puanı (YBP) üstünlüğü, eşitliğin devam etmesi halinde tercih önceliği, özürsüz devamsızlık yapılan gün sayısının azlığı yine eşitlik bozulmaz ise öğrencinin doğum tarihine göre yaşça küçük olanların önceliği dikkate alınacak.
ÖZEL EĞİTİM İHTİYACI BULUNAN ÖĞRENCİLERE KOLAYLIK
İlköğretim programını tamamlayan ve tercih yapan özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerden özel eğitim değerlendirme kurulu raporu doğrultusunda kaynaştırma yoluyla eğitim alacak öğrencilerin geçiş ve nakillerine ait iş ve işlemler, engel durumu ve özellikleri ile ikamet adresleri dikkate alınarak anadolu liseleri, anadolu imam hatip liseleri, mesleki ve teknik anadolu liseleri, çok programlı anadolu liseleri ile mesleki ve teknik eğitim merkezlerine her bir şubede iki öğrenciyi geçmeyecek şekilde il veya ilçe öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonu kararı ile sağlanacak.
Özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin puanları, yerleştirildikleri okulların puanlarını hiçbir şekilde etkilemeyecek.
TERCİH YAPMAMA NEDENİ YAZILACAK
Taslak kılavuzda, ortaokul müdürlüklerinin, öğrencilerin tercihlerinde, tercih yapmama nedenlerini (özel okula devam edecek, askeri lisede öğrenim görecek, yurt dışında öğrenci) e-okul sistemine işlemesi gerektiği de belirtildi.
MEB, hazırlanan yeni taslağı, 4 Şubat Çarşamba (bugün) bakanlığın internet sitesi “www.meb.gov.tr” adresinden görüşe açacak. Görüş ve öneriler, bakanlığın ilgili mail adreslerine iletilebilecek.Sözcü
