Haziran 2026 Dönemi Açlık ve Yoksulluk Sınırı Araştırması ile Kamu Çalışanlarının Alım Gücü Değerlendirmesi

LİYAKATLİ, EĞİTİM VE BİLİM ÇALIŞANLARI SENDİKASI (LİYAKAT-SEN)

AR-GE VE EKONOMİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ

Rapor Tarihi: 19 Haziran 2026

Rapor Konusu: Haziran 2026 Dönemi Açlık ve Yoksulluk Sınırı Araştırması ile Kamu Çalışanlarının Alım Gücü Değerlendirmesi

1. Yönetici Özeti ve Genel Değerlendirme

Eğitim, öğretim ve bilim hizmet kolunda liyakat, adalet ve emeğin hakkını koruma vizyonuyla hareket eden LİYAKAT-SEN olarak; ülkemizde yaşanan ekonomik dalgalanmaların, yüksek enflasyonun ve artan yaşam maliyetlerinin kamu çalışanları ile halkımız üzerindeki etkilerini yakından takip ediyoruz.

Sendikamızın AR-GE birimi tarafından yapılan harcama endeksleri, gıda fiyatlarındaki değişimler ve piyasa gerçekleri doğrultusunda 19 Haziran 2026 tarihi itibarıyla güncel "Açlık ve Yoksulluk Sınırı" verileri hesaplanmıştır. Ortaya çıkan tablo, özellikle eğitim ve bilim emekçileri başta olmak üzere tüm sabit gelirlilerin insan onuruna yaraşır bir hayat düzeyinden ne kadar uzaklaştığını açıkça ortaya koymaktadır.

2. Haziran 2026 Açlık ve Yoksulluk Sınırı Verileri

Dört kişilik bir ailenin (yetişkin bir erkek, yetişkin bir kadın, 15-18 yaş arası bir genç ve 4-6 yaş arası bir çocuk) sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi ile diğer zorunlu harcamalarını karşılayabilmesi için gereken asgari tutarlar şu şekildedir:

Bekar Bir Çalışanın Yaşam Maliyeti: Tek bir kamu çalışanının insanca yaşayabilmesi, barınma, gıda, giyim ve sosyal ihtiyaçlarını minimum düzeyde karşılayabilmesi için tek başına yapması gereken aylık harcama tutarı 77.000 TL bandını aşmıştır.

3. Gıda Harcamalarının Dağılımı ve Günlük Maliyetler

Haziran 2026 itibarıyla dört kişilik bir ailenin sadece sağlıklı beslenebilmesi için günlük yapması gereken 1.201 TL'lik harcamada en büyük payı süt ve süt ürünleri ile temel protein kaynakları oluşturmaktadır:

• Süt ve Süt Ürünleri: Günlük ortalama 439,68 TL ile aile bütçesindeki en büyük yükü oluşturmaktadır. Çocukların ve gençlerin gelişimi için kritik olan bu gruptaki fiyat artışları durdurulamamaktadır.

• Taze Sebze ve Meyve: Sağlıklı bir diyetin vazgeçilmezi olan bu grup için günlük yapılması gereken asgari harcama 267,71 TL'ye ulaşmıştır.

• Et, Balık ve Tavuk Grubu: Protein ihtiyacının asgari düzeyde karşılanması için günlük 216,84 TL harcanması gerekmektedir. Kamu çalışanlarının evine kırmızı et girmesi artık lüks haline gelmiştir.

4. Eğitim ve Bilim Çalışanları Açısından Değerlendirme

LİYAKAT-SEN olarak, tüzüğümüzün 4. maddesinde de yer alan "kamu görevlilerine insan onuruna yaraşır bir hayat düzeyi için elverişli maaş ve sosyal haklar kazandırma" gayemizin bugün hayati bir önem taşıdığını görüyoruz.

• Maaşlar Yoksulluk Sınırının Çok Altında: Bugün Türkiye'de ortalama bir öğretmen, akademisyen veya idari personelin maaşı, 118.404 TL olarak hesaplanan yoksulluk sınırının yarısına dahi ulaşamamaktadır.

• Barınma Krizi: Büyükşehirler başta olmak üzere Anadolu'nun pek çok yerinde kira fiyatları, bir eğitimcinin maaşının %60-70'ini yutmaktadır.

• Eğitimcinin Eğitimi Tehlikede: Maaşı açlık sınırının hemen üzerinde, yoksulluk sınırının ise fersah fersah altında olan bir eğitimcinin; kendi mesleki gelişimi için kitap alması, bilimsel yayınları takip etmesi veya kültürel faaliyetlere bütçe ayırması imkansız hale gelmiştir.

5. LİYAKAT-SEN Sonuç ve Çağrı Bildirgesi

Eğitim ve bilim, bir ülkenin geleceğidir. Geleceği inşa eden öğretmenlerin, bilim insanlarının ve memurların açlık sınırına hapsedilmesi, ülkenin yarınlarını tehdit etmektedir. LİYAKAT-SEN olarak yetkililere ve kamuoyuna çağrımızdır:

1. En Düşük Kamu Çalışanı Maaşı Revize Edilmelidir: Kamu görevlilerinin maaşları ivedilikle dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı olan 118.404 TL kriteri ve refah payı gözetilerek yeniden düzenlenmelidir.

2. Kira ve Lojman Desteği: Özellikle yüksek kira ödenen bölgelerde görev yapan eğitim çalışanlarına acilen "Büyükşehir ve Bölgesel Geçim Tazminatı" adı altında kira yardımı yapılmalıdır.

3. Vergi Dilimi Adaletsizliği Son Bulmalıdır: Kamu çalışanlarının maaşlarının vergi dilimleri yüzünden yıl ortasında erimesinin önüne geçilmeli, az kazanandan az, çok kazanandan çok vergi alınan adil bir sistem kurulmalıdır.

4. Eğitime Hazırlık Ödeneği: Eğitim yılına hazırlık ödeneği ayrım yapılmaksızın tüm eğitim ve bilim çalışanlarına, güncel ekonomik şartlara uygun ve tek bir maaş tutarında ödenmelidir.

LİYAKAT-SEN Yönetim Kurulu adına;

"Siyasetin değil, liyakatin ve emeğin gücüyle; insanca bir yaşam, adil bir ücret için mücadeleye devam edeceğiz!"