Çocukluk çağında gelişimin izlenmesinin çok önemli olduğunu kaydeden uzmanlar, büyüme duraklaması veya boy kısalığının kalp, kan ve böbrek hastalıklarının bile belirtisi olabileceğini söylüyor. Çocuğun pantolon/etek boyunun üst üste iki yıl aynı kalmasının büyüme geriliğine ilişkin önemli bir ipucu olduğuna dikkat çekiliyor.
Çocuk endokrinoloji ve Diyabet Derneği Başkanı Prof. Dr. Feyza Darendeliler, çocukluk döneminin en büyük özelliğinin sürekli bir büyüme süreci göstermesi olduğunu belirterek büyümenin duraklaması ya da boy kısalığının bazı hastalıkların belirtisi olabileceğine dikkat çekti.
Darendeliler, doğum öncesi dönemden başlayarak doğumdan sonra 18 yaşlarına kadar temposu zaman zaman hızlanan ve yavaşlayan ancak sürekli devam eden büyüme süreci sonunda çocuğun erişkin boyuna ulaştığını ifade etti. Darendeliler, sağlıklı büyüme sürecinin çeşitli etkenlerin kontrolü altında olduğunu kaydederek şunları söyledi: “Sağlıklı bir büyüme için sağlıklı bir beslenme şart. Büyüme hormonu gibi birçok hormon ve büyüme faktörleri boy uzaması üzerinde etkili. Ayrıca çocuğun büyüyebilmesi için psikososyal ortamının olumlu olması ve esas büyümeyi sağlayan uzun kemiklerin uyaranlara yanıt verebilmesi gerekir. Büyüme üzerine etki eden çeşitli faktörler göz önüne alındığında, büyümenin karmaşık ve birbiriyle ilintili birçok olayın bir sonucu olduğu anlaşılmaktadır. Araya giren herhangi bir hastalık/durum büyüme sürecini olumsuz etkileyebilir. Dolaysıyla büyümede duraklama bir hastalık belirtisi olabilir.”
Prof. Dr. Feyza Darendeliler, normal kısa boylu çocukların oranının yüzde 80-85 olduğunu belirterek bunun nedenlerini ailevi boy kısalığı, yapısal boy kısalığı ve ergenlik gecikmesi diye sıraladı. Patolojik boy kısalıkları oranının yüzde 15-20 olduğunu kaydeden Darendeliler “Bu da iki kategoride değerlendirilebilir. İlki vücut oranı bozuk olanlar, bu durum iskelet sistemi hastalıklarından kaynaklanır. İkinci grup ise vücut oranı normal olanlar. Bunun nedenleri arasında doğum tartısı düşük olan ve kısa boylu çocuklar, Turner sendromu, diğer bazı sendromlar, beslenme bozukluğu ve bodurluk, uzun süreli hastalıklar (kalp, böbrek, kan vb.) veya uzun süreli ilaç kullanımı (kortikosteroid gibi) olarak sıralanabilir. Patalojik boy kısalıklarına hormonal bozuklar da sebep olabilir. Büyüme hormonu eksikliği, büyüme hormonuna direnç ve hipotiroidi sayılabilir” diye konuştu.
Feyza Darendeliler, büyüme geriliğine ait ipuçlarını ise şöyle sıraladı: “Çocuğun yaşıtlarına göre daha kısa olması, çocuğun anne ve baba boyuna uymayacak düzeyde kısa olması, çocuğun pantolon ve etek boyunun üst üste iki yıl aynı kalması, kollarda, bacaklarda kısalık, gebelik haftasına göre zamanında ama düşük doğum ağırlıklı doğmuş olma, çocuğun büyüme eğrisinde aşağı düşmesi, yüzde veya vücutta farklı (dismorfik) bulgular ve kilo alımına rağmen boyun uzamaması”
