2026–2027 eğitim-öğretim dönemi, eğitim harcamalarının genel enflasyonu açık arayla geride bıraktığı zorlu bir ekonomik atmosferde başladı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Ağustos 2026 verileri incelendiğinde, yıllık tüketici enflasyonu %31,51 seviyesinde gerçekleşirken, eğitim hizmetlerindeki fiyat artışı %53,44 ile tüm harcama gruplarını geride bırakarak zirveye yerleşti. Eğitimi sırasıyla sağlık (%43,46) ile konut, su ve enerji (%39,77) kalemleri takip etti. Aylık bazda değerlendirildiğinde ise genel enflasyondaki %1,84'lük artışa karşın, eğitimdeki fiyat artışı %8,62’ye ulaştı.
Fiyat Artışı Zirvede Fakat TÜFE Sepetindeki Payı Sınırlı
Eğitimdeki yıllık fiyat artışı genel enflasyonun yaklaşık 22 puan üzerinde seyretmesine rağmen, bu durum genel enflasyon rakamlarına aynı oranda yansımıyor. Bunun temel sebebi, eğitimin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) sepetindeki ağırlığının yalnızca %2,02 düzeyinde bulunması. Ayrıca TÜİK’in eğitim endeksi ağırlıklı olarak okul ücretlerini kapsıyor; kıyafet, kırtasiye, servis ve yemek gibi kalemler ise diğer harcama gruplarının altında takip ediliyor. Ağustos ayındaki sert yükselişte özellikle yükseköğretim ücretlerinde yaşanan %102,69'luk yıllık artış belirleyici oldu.
Bir Öğrencinin Okula Başlama Faturası: Asgari Ücretin Katları
Devlet okulunda öğrenim gören bir öğrencinin okula başlama maliyeti; bulunulan şehir, mesafe ve beslenme tercihlerine göre değişkenlik gösteriyor. Eğitim-İş’in Ankara verileri doğrultusunda hazırladığı araştırmaya göre, okula başlama maliyetleri geçen yıla kıyasla %23 ila %29 oranında arttı.
| Harcama Kalemi / Kademe | İlkokul | Ortaokul | Lise |
| Kırtasiye Gideri | 6.363 TL | 7.666 TL | 10.328 TL |
| Giyim Gideri (Tüm Kademeler) | 15.900 TL | 15.900 TL | 15.900 TL |
| Servissiz Başlangıç Toplamı | ~22.000 TL | ~23.000 TL | ~26.000 TL+ |
| Kısa Mesafe Servisli Başlangıç | ~64.000 TL | ~65.000 TL | ~68.000 TL+ |
| Uzun Mesafe Servisli Başlangıç | ~77.000 TL | ~78.000 TL | ~81.000 TL+ |
Hesaplanan bu başlangıç harcamaları, 28.075 TL seviyesindeki net asgari ücretin yaklaşık 2,3 ila 2,9 katına denk geliyor.
Yıllık Maliyet Lise Düzeyinde 155 Bin Lirayı Buluyor
CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu’nun paylaştığı verilere göre, bir ilkokul öğrencisinin yıllık toplam maliyeti 70.500 TL ile 110.500 TL arasında değişiyor. Lise seviyesinde ise ulaşım, teknoloji ve sınav hazırlık materyallerinin eklenmesiyle yıllık masraf 84.000 TL ile 155.000 TL aralığına tırmanıyor.
Beslenme giderlerinde ilkokul öğrencisinin evden götürdüğü beslenme çantasının aylık yükü 2.296 TL olurken; ortaokul ve lisede tost, ayran ve sudan oluşan temel kantin harcaması aylık 2.990 TL'yi buluyor. Uzun mesafe servis ve beslenme bir arada hesaplandığında aylık gider ilkokulda 8.440 TL'ye, ortaokul ve lisede 9.134 TL'ye kadar çıkıyor. Ankara’da toplu taşıma abonmanı tercih edildiğinde dahi başlangıç ve ulaşım maliyeti kademesine göre 28.000 TL ile 32.000 TL arasında değişiyor.
MEB’in Bağış Yasağı ve Sahadaki Gerçekler
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), yeni eğitim döneminde 283 milyondan fazla ders kitabını öğrencilere ücretsiz dağıttı. Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ve bakanlık yetkilileri, e-Okul kayıtlarında velilerden zorunlu ücret veya kayıt parası talep edilemeyeceğini, okul aile birliklerinin bağış zorunluluğu koyamayacağını vurguladı. Ancak eğitim sendikaları, okulların temizlik, güvenlik ve bakım gibi temel ihtiyaçlarının yanı sıra yardımcı kaynak masraflarının "bağış" adı altında velilere yüklenmeye devam ettiğini savunuyor.
Uzman Tavsiyeleri ve Sendikal Talepler
Eğitim Reformu Girişimi (ERG) Kıdemli Politika Analisti Özgenur Korlu, enflasyon oranındaki düşüşün fiyatların ucuzlaması anlamına gelmediğine dikkat çekerek; gıda, ulaşım ve barınma giderlerindeki artışın aile bütçelerini doğrudan daralttığını ifade etti. Korlu’nun çözüm önerileri şunlar:
Ailelerin okul kıyafeti ve kırtasiye alışverişlerinde tek bir satıcıya mecbur bırakılmaması,
Okulların talep ettiği malzeme listelerinin temel ihtiyaçlarla sınırlandırılması,
Şartlı eğitim yardımlarının artırılması,
Okullar arasındaki imkân ve nitelik farklarının azaltılarak mahalle okullarının güçlendirilmesi (böylece ulaşım, özel ders ve sınava hazırlık maliyetlerinin düşürülmesi).
Eğitim-İş ve Eğitim-Sen ise kamusal eğitim harcamalarının tamamen devlet bütçesinden karşılanması gerektiğini vurguluyor. Sendikaların temel talepleri arasında tüm öğrencilere okulda ücretsiz, sağlıklı bir öğün yemek ve temiz içme suyu sağlanması, ulaşım ile kırtasiye desteği verilmesi ve okullardaki temizlik/güvenlik ihtiyacının kadrolu kamu personeliyle karşılanması öne çıkıyor.
