İstanbul'da meydana gelen şiddetli yağışlar sonrasında cadde ve otoparkları su basması, çok sayıda araçta maddi hasara yol açtı. Sel sularından etkilenen araç sahipleri için onarım masraflarının nasıl karşılanacağı ve yasal hakların neler olduğu sorusu gündemde.
1. Kasko Sigortası Sel Hasarını Karşılar mı?
Sel ve su baskını kaynaklı hasarların karşılanması, doğrudan aracın kasko poliçesinde yer alan teminatlara bağlıdır.
Poliçe Kapsamı ve TTK Hükümleri: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 1409. maddesi uyarınca; sigortacı, sözleşmede öngörülen riski üstlenir. Birçok genişletilmiş kasko poliçesinde "Sel ve Su Baskını Teminatı" standart olarak yer alsa da, dar kasko veya özel muafiyetli poliçelerde bu risk dışarıda bırakılmış olabilir.
Muafiyet ve Özel Şartlar: Poliçedeki istisnalar, muafiyet oranları ve teminat limitlerinin mutlaka kontrol edilmesi gerekir. Sigorta şirketi, hasar bildiriminden sonra ekspertiz incelemesi yaparak ödeme koşullarını değerlendirir. Dolayısıyla selden zarar gören her araç için otomatik ödeme yapılacağı düşünülmemelidir.
2. Su Altında Kalan Araçlarda İlk Olarak Ne Yapılmalı?
Suya maruz kalan veya su birikintisinde kalan bir aracı çalıştırmaya çalışmak, zararı katlayabilir.
Kendi Kusurunuzu Yaratmayın (Motoru Çalıştırmayın): Su çekmiş bir aracı yeniden çalıştırmak (özellikle marşa basmak), motorun içine su dolmasına (hidrolik kilitlenme) ve elektronik sistemlerin yanmasına yol açar. Yargıtay kararlarında ve sigorta mevzuatında, sürücünün bilerek veya ısrarla aracı çalıştırması durumunda oluşan ilave zararlar "kasıt veya ağır kusur" kapsamında değerlendirilerek teminat dışı bırakılabilmektedir.
Belgeleme ve Bildirim: Araç çalıştırılmamalı, doğrudan çekici yardımı alınmalıdır. Hasar anı fotoğraf ve videolarla belgelenmeli, olayın gerçekleştiği konum kaydedilmeli ve TTK m. 1446 uyarınca durum gecikmeksizin (en geç 5 iş günü içinde) sigorta şirketine bildirilmelidir.
3. Zorunlu Trafik Sigortası Sel Hasarını Karşılar mı?
Hayır, karşılamaz.
Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m. 91: Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası), işletenin üçüncü kişilere verdiğin zararları tanzim etmeyi amaçlar.
Araç sahibinin kendi otomobilinde sel veya doğal afet nedeniyle oluşan maddi zararlar Zorunlu Trafik Sigortası kapsamında değildir. Bu tür zararlar sadece kasko sigortası teminatıyla karşılanabilir.
4. Kaskosu Olmayanlar veya Hasarı Karşılanmayanlar Tazminat Alabilir mi?
Kaskosu bulunmayan ya da poliçesinde sel teminatı olmayan araç sahipleri için yasal mevzuat çerçevesinde idareye karşı tazminat yolu açıktır.
İdarenin Hizmet Kusuru (Anayasa m. 125): Anayasa'nın 125. maddesi gereğince, idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. Su baskınlarının altyapı yetersizliği, rölgar ve mazgalların bakımsızlığı veya yetersiz dere ıslahı gibi nedenlerle gerçekleştiği durumlarda ilgili belediye veya su kanalizasyon idaresinin (örneğin İSKİ) "hizmet kusuru" bulunduğu kabul edilir.
Tam Yargı Davası (İYUK m. 13): 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 13. maddesi uyarınca; zarara uğrayan araç sahipleri, olay tarihinden veya durumun öğrenilmesinden itibaren 1 yıl ve her halde işlem tarihinden itibaren 5 yıl içinde öncelikle ilgili idareye (Belediye/İSKİ vb.) yazılı olarak başvurarak tazminat talep etmelidir.
Hukuki Süreç: İdarenin bu talebi reddetmesi veya 30 gün içinde cevap vermemesi halinde idare mahkemelerinde "Tam Yargı Davası" açılabilir. Açılacak davada, zararın altyapı eksikliğinden kaynaklandığı tespit edilirse idare tazminat ödemekle yükümlü tutulur.
Özet Tablo: Ne Yapılmalı?
| Durum / Teminat | Açıklama / Yasal Dayanak | Yapılması Gereken |
| Kaskoda Sel Teminatı Var | TTK m. 1409 uyarınca poliçe limitleri dahilinde ödenir. | Kontak basılmamalı, fotoğraflanıp sigortaya ihbar yapılmalı. |
| Zorunlu Trafik Sigortası | KTK m. 91 uyarınca sadece 3. kişilere verilen zararları kapsar. | Kendi aracınızın sel hasarını ödemez. |
| Kasko Yok / Teminat Harici | İYUK m. 13 ve Anayasa m. 125 (Hizmet Kusuru). | Delil tespiti yaptırılıp ilgili idareye (Belediye vb.) başvuru yapılmalı. |
