Partili Cumhurbaşkanlığı Sistemi

 

Konuyla alakalı katıldığımız panellerden, izlediğimiz akademik görüşlerden edinimlerimiz doğrultusunda ve ilgili akademisyenlerin ifadesiyle üslup ve teknik anlamda

 Öncelikle anayasanın bir toplumsal sözleşme ve uzlaşma niteliğinde olmasını istiyorsak; T.C. Devletinin temel kuruluş felsefesi, kurucu irade ve varoluş gerekçeleri problemsiz hayatiyetini sürdürürken ‘’Partili Cumhur Başkanlığı Sistemi’’ olarak hazırlanmış oylanmaya sunulacak bir metnin önümüze konulduğunun izahını kavramış değilim.

 Bilinen o ki, bugüne kadar demokratik parlamenter sistemden daha iyi ve başarılısı ortaya konamamıştır. Demokratik parlamenter sistemi güçlendirmek ve aksaklıkları gidermek, yasaları değiştirmek mümkün iken; onu rafa kaldırıp ülkeyi yeni maceralara sürükleyecek duyulmamış bir ‘’ Partili Cumhur Başkanlığı sistemi’’ ve benzeri uygulamalardan medet ummak her şeyden evvel metodik bir hata olduğu kanısındayım.

 ***

 Stratejiler, sistemler, yapı, süreçler, tarzlar, kültür, hukuk devletinde hukukun üstünlüğüne bağlılık ve vatandaşların hukuk güvenliğini sağlamak, yönetimde keyfiliği önleyecek bariyerler, temel hakların güvence altına alınması, devletin ve yürütmenin yargısal denetiminin kurumsal gücü, kuvvetler ayrılığının ilkesel gücü… Gibi öncelikleri içerir devletin rejimini oluşturan birçok öğe olduğunu belirtelim.

 Eğer demokratik bir rejim söz konusu ise bu öğelerin her birinde demokratik bir düşünce ve davranış söz konusu olur. Adil bir seçimle oluşan yasama, yürütme ve yargı sistemi, bunlar arasında bir fren ve denge mekanizması, ademimerkezi bir yapı, katılımı sağlayan bilgi ve karar süreçleri, denetim ve hesap sorma düzeni, demokratik bir kültür söz konusu, diğer bir ifadeyle, içselleştirilmiş Hukukun Üstünlüğüne dayanan Demokratik Parlamenter Sistem.

***

 SEÇMENİN ÖNÜNE KONULAN İLGİLİ ANAYASL MADDELERİN OYLANMASIYLA ALAKALI REFERANDUMA GİDERKEN SUNULAN BAŞKANLIK SİSTEMİ DE DEĞİL; PARTİLİ CUMHURBAŞKANLIĞI SİSTEMİYLE YUKARIDA VERİLMİŞ, DEMOKRATİK BİR DEVLET İÇİN OLMAZSA OLMAZ OLAN DEMOKRATİK KODLARIN MUKAYESESİNDE ÇELİŞKİYİ İÇERİR BİR ANKET.

ŞİMDİYE KADAR OKUDUĞUM GÖRDÜĞÜM EN SADE VE ANLAŞILIR BİLGİLENDİRME.

 BUYRUN YANITLAYIN

 1. Cumhurbaşkanının taraflı olmasını, bir partinin genel başkanı olmasını doğru buluyor musunuz? (Madde 101)

 EVET ( ) HAYIR ( )

 2. Cumhurbaşkanının eşini, oğlunu, damadını ya da seçilmemiş herhangi bir kişiyi sayı sınırlaması olmaksızın yardımcı ve bakan olarak atayabilmesini doğru buluyor musunuz? (Madde 106)

 EVET ( ) HAYIR ( )

 3. Cumhurbaşkanlığı makamının hastalık, yurtdışına çıkış ya da ölüm gibi nedenlerle boşalması durumunda halkın seçmediği bir cumhurbaşkanı yardımcısının ülkenin başına geçerek tüm yetkileri kullanabilmesini doğru buluyor musunuz? (Madde 106)

 EVET ( ) HAYIR ( )

 4. Cumhurbaşkanının kendisini yargılama yetkisine sahip tek mahkeme olan Anayasa Mahkemesi’nin 15 üyesinden 12 sini bizzat atamasını, 3 üyeyi de genel başkanı olduğu parti aracılığı ile Meclis’te seçtirmesini doğru buluyor musunuz? (Madde 159)

 EVET ( ) HAYIR ( )

 5. Aynı zamanda bir parti lideri olan Cumhurbaşkanının, hâkim ve savcıları atayan, görevden alan ve görev yerini değiştiren HSYK’nın 13 üyesinden 6’sını doğrudan kendisinin atamasını, 7’sini ise partisinin çoğunluğu elinde bulundurduğu TBMM’ye seçtirmesini doğru buluyor musunuz? (Madde 159)

 EVET ( ) HAYIR ( )

 6. Cumhurbaşkanının hem partisinin il başkanını, hem valiyi, hem de mahkeme heyetini atamasını doğru buluyor musunuz? ( Madde 101, 104, 159)

 EVET ( ) HAYIR ( )

 7. Bir partinin üyesi/tarafı olan cumhurbaşkanının atadığı hâkim ve savcıların, yani adaletin bağımsız ve tarafsız olacağını düşünüyor musunuz? (Madde 159)

 EVET ( ) HAYIR ( )

 8. Yüzde 51 ile seçilmiş cumhurbaşkanının yüzde 100 oyla seçilmiş meclisi feshedebilmesini doğru buluyor musunuz? (Madde 156)

 EVET ( ) HAYIR ( )

 9. Cumhurbaşkanının tek başına OHAL ilan edebilmesini, OHAL süresince ülkeyi kararnamelerle yönetmesini, Cumhurbaşkanı istemedikçe meclisin toplanmamasını doğru buluyor musunuz? (Madde 119)

 EVET ( ) HAYIR ( )

 10. Halktan toplanan vergilerden oluşan bütçenin nerelere harcanacağını Cumhurbaşkanının tek başına karar vermesini doğru buluyor musunuz? (Madde 161)

 EVET ( ) HAYIR ( )

 ***

 Bu anayasal maddeleri oylamak üzere sandığa gidecek seçmenlerimizin verecekleri karara saygı duymak hukukun üstünlüğüne dayanan demokratik sistemin olmazsa olmazıdır.

 Referandumun ülkemiz adına hayırlara vesile olması dileğiyle… Saygılar