Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) 2026 yılı fındık alım fiyatlarını açıklaması, Karadeniz’deki fındık üreticisinin beklentisini ne yazık ki karşılamadı. Sezon öncesinde yetkililerden gelen "üreticiyi memnun edecek bir fiyat açıklanacak" yönündeki mesajlar bölgede umutları iyice artırmıştı. Ancak açıklanan resmi rakamlar, sahada tam anlamıyla büyük bir hayal kırıklığı yarattı.
Hatırlanacağı üzere geçtiğimiz yıl Giresun kalite fındık 200 TL, Levant kalite fındık ise 195 TL olarak belirlenmişti. Bu yıl açıklanan yeni rakamlarda ise Giresun kalite fındık 255 TL’ye, Levant kalite ise 250 TL’ye yükseltildi.
Matematik yalan söylemez: Yapılan bu düzenlemeye göre Giresun kalite fındıkta artış oranı %27,5, Levant kalitede ise %28,2 olarak gerçekleşti.
Peki, bu oranlar gerçekte ne anlama geliyor?
Bölgenin bir diğer stratejik ürünü olan yaş çay alım fiyatına aynı dönemde %37,6 oranında zam yapıldığını unutmamak gerekiyor. Yani çaya verilen artış oranı, fındığa verilen artışın yaklaşık 10 puan üzerinde gerçekleşti. Çaya yapılan zam üretici için belirli bir dengelenme sağlarken, fındık üreticisi tarlada adeta üvey evlat muamelesi gördü.
Üstelik mesele sadece diğer ürünlerle yapılan kıyaslamadan da ibaret değil; asıl uçurum üreticinin belini büken maliyetlerde gizli. Son bir yılda 50 kilogramlık CAN gübresinin fiyatı yaklaşık %80 ile %100 arasında arttı. Bahçeyi sezona hazırlamak için yapılan motorla bahçe altı biçme ücretleri ise %60 ila %75 seviyesinde yükseldi. İşçilik, akaryakıt, ilaç ve diğer üretim giderlerindeki artışlar da dikkate alındığında, fındığa verilen %27-28’lik artışın maliyetlerin oldukça gerisinde kaldığı açıkça görülüyor.
Karadeniz’de birçok üretici bu yıl en az 300 TL alım fiyatı bekliyordu. Açıklanan fiyatın, artan maliyetler karşısında üreticiyi rahatlatmayacağı yönünde yaygın bir kanaat oluştu.
Tüm bu ekonomik tablonun üzerine bir de ödeme takvimindeki soru işaretleri eklendi. TMO, ürün bedellerinin ürün teslim tarihinden 21 gün sonradan itibaren üreticilerin banka hesaplarına yatırılacağını açıkladı. Ancak ödemelerin kaç gün içinde tamamlanacağı belirtilmedi. Hasat döneminde tüm giderlerini peşin karşılayan üretici, ürün bedelini ne zaman tamamen alacağını da bilmek istiyor.
Sonuç olarak; yaş çaya %37,6 oranında artış yapılırken, fındıkta artışın %27-28 seviyesinde kalması üreticinin beklentisini karşılamadı. Karadeniz'deki fındık üreticisi, emeğinin ve artan maliyetlerinin karşılığını alabileceği bir fiyat beklerken, açıklanan rakam birçok üretici için hayal kırıklığı oldu.
