Şevket Sezer

Şevket Sezer

Tarihi Bakış
şevketsezer@kamudannethaber.com

Amerika'nın Osmanlı Devletine Vergi Verme Olayı

19 Haziran 2020 - 15:38

 

...yıl 1783...Avrupa standartlarına göre mütevazi de olsa bir denizci devlet olan ABD,denizlerde tek başına bayrak gezdirmeye başlamıştı...

 

Daha 25 Temmuz 1785'te,bu yeni bayrağı taşıyan ilk gemi Cezayir açıklarında Osmanlı gemileri tarafından ele geçirilmişti.Bu gemi,Boston limanına bağlı,Kaptan İsaak Stevens'in idaresindeki Maria idi.Arkasından Philadelphia limanına bağlı Kaptan O'Brien'in Davuphin'i de aynı akibete uğramıştı.1793 Ekim ve Kasım aylarında 11 ABD gemisi daha Osmanlıların eline geçmişti.

 

Kongre 27 Mart 1794 yılında Osmanlı denizcilerine karşı koyacak güçte savaş gemileri inşa edilmesi veya satın alınması için Başkan George Waşhington'a 700 000 altına yakın harcama yetkisi vermişti.Osmanlıların oluşturduğu deniz tehdidi sayesinde ABD donanmasının temelleri atılıyordu.

 

5 Eylül 1795 yılında ABD bu tehdide karşı bir anlaşma yapmayı kabul etti.Bu anlaşmaya göre ABD,CEZAYİR'DEKİ ESİRLERİN İADESİ VE GEREK ATLANTİK'TE,GEREKSE AKDENİZ'DE ABD SANCAĞI TAŞIYAN HİÇBİR TEKNEYE DOKUNULMAMASI KARŞILIĞINDA 642 000 ALTIN VE YILDA 12 000 ALTIN (216 000 DOLAR) ÖDEYECEKTİ.

 

22 maddeden oluşan ve dili Türkçe olan bu anlaşmaya Başkan George Waşhington ve Cezayir Beylerbeyi Hasan Dayı imza koydular...(O zamanlar Cezayir Beylerbeyi olan askeri yöneticilere DAYI denirdi)Böylece ABD yıllık vergiye bağlanmış oldu.

 

Bu durum ABD tarihinde yabancı bir dil ile imzalanan tek anlaşma olduğu gibi,yabancı bir devlete vergi ödemeyi kabul eden tek Amerikan belgesidir.

 

Ayrıca ABD Başkanı George Waşhington Osmanlı padişahı tarafından muhatap görülmemiş ve anlaşma Dayı denilen Cezayir Beylerbeyi tarafından imzalanmıştır.19.yüzyılın ilk çeyreğine kadar bu vergi 20 yıl kadar ödenmiştir.

Ali İBLAG-Osmanlı'da İbretli Olaylar