ATA YURDUNDAN

 

ŞAH-I ZİNDE KUSAM BİN ABBAS

Buradan sonraki durağımız Şahı Zinde. Şahı Zindenin hemen girişinde taharet musluklu tuvaletler yapmışlar. Umarım tüm Özbekistan ve Türk cumhuriyetlerine yayılır.Afrasyap tepesinin yamacındaki merdivenlerden çıktık.çok güzel işlenmiş Türbeler topluluğu var. Peygamber efendimizin amcasının oğlu Kusam Bin Abbas'in türbesi de burada. Kusam, peygamber efendimizin vefatında hazır bulunmuş. Cenazesinin yıkanmasına, kabrine konulmasına yardımcı olmuş. Türkistan da İslamı tebliğ etmek için gelenlerin başında yer alır. Kusam peygamberimize benzerliğiyle dikkat çeker Semerkant'ta şehit düşmüştür.Mezar taşının 3. basamağında" Allah yolunda öldürülenlere ölü demeyin, onlar diridirler fakat siz bilemezsiniz" ayeti yazıyor.



EMIR TIMUR

Timurlenk, Yıldırım Bayezid'i Ankara Savaşı'nda yenerek Osmanlı Devleti'ni 11 yıllık fetret duraklama dönemine sokan hükümdar.Yıldırım Bayezid'in yenilip esir düşmesi, Erzurum, Erzincan ve Sivas'ta yaptığı mezalimlerden söz etmesem olmaz. Sivas'ta yaptığı mezalim Sivas Atatürk ve Kongre Müzesi'de resmedilmiştir.Özbekistan'ın Keş şehrinde dünyaya gelen Timur'un babası Orta Asya'dan gelen bir Türk kavmi olan Barlas oymağının beyi Turagay (Turgay), annesi Tekine Hatun'dur. Tarihin gördüğü en büyük askeri ve siyasi dehalardan olan Timur imparatorluğunun sınırlarını Volga'dan Ganj Nehrine , Tanrı Dağları'ndan, Izmir'e ve Şam'a kadar uzatmıştır.Timur İsfahan'a yaptığı seferde binlerce kişiyi kılıçtan geçirerek kelleleri kule gibi yığmıştır. Bu nedenle kellelerden kule yapan hükümdarda denilmektedir.Bilime , sanata, edebiyata önem veren Timur Han fethettiği ülkelerdeki ilim adamlarını getirdi ve ilmin gelişmesini sağladı.Emir Timur Çin'den İzmir'e kadar geniş Türk coğrafyasında yönetimi kendi koyduğu yasayla yürütmüştür.Bu yasayla sağlam bir devlet kurup, yaşatmanın esaslarını ortaya koymuştur. Başarılı bir devlet adamı, cesur bir askerken aynı zamanda yoluna çıkanlara karşı da son derce acımasız olabilen aynı zamanda alim, ulema, kadı, bilime sanata, sanatçıya değer verip, kollayıp gözeten, yönetimde alim, ulema komutan ve beylere de söz hakkı veren, peygamber soyundan gelen seyyidlere önem verir , sohbetlerinden feyz alır. Necdet Bayraktaroğlu hocamızın Büyük Türk Devlet Adamı Timur'un hayatı, vasiyeti, ve yasası olan Tüzükat-ı Timur yazısında Kendisi"Biz ki Melik-i Turan, Emir-i Türkistan'ız. Biz Türk oğlu Türküz. Biz ki milletlerin en kadimi Türk'ün başbuğuyuz " söylediğini yazar.Cumhurbaşkanlığı forsumuzun 16 büyük Türk devletinden 13. Sıradaki Büyük Timur İmparatorluğudur. Timurlenk" Ülkeler Kılıçla alınır ancak adaletle korunur."sözüyle kendisini çok güzel ifade etmiştir.Özbekistan'ın Otrar bölgesinde Çin'e sefere giderken ölen Timur'un cenazesi Gur-e Amir'de defnedildi.Buradan Emir Timur'un mezarına geldik. 4 minaresinin 2' si depremde yıkılmış. Kümbet 2 katlı.Gur Emir türbesi turkuvaz, beyaz bordo sırlı tuğlalar ve kufi yazılı desenlerle süslenmiş.Türbeye Emir Timur ve iki torunu olan Uluğ Bey, Muhammet Sultan ve hanedanın diğer üyeleri mermer lahitlere yerleştirilmişler.Timur'un hocasının ayak ucuna yerleştirilmiş olması ilime,ulemaya ne kadar değer verdiğinin ispatı olmalı,nefritten koyu yeşil türbesi. Bahçede. ortası oyuk bir taş var.Timur savaşa giderken askerlerine buraya bozuk para attırırmış. Savaştan dönünce herkes parasını alırmış, alınmayan para şehit sayısını gösterirmiş.

Şimdi Registan Meydanı'ndayız. Eski Semerkant'ın merkezi olan bu meydanda eskiden su yolu geçermiş.Beraberinde kum yığınını getirdiği için buraya kumlu meydan registan meydanı denmiş.Meydanda çocuklar Judo Müsabakası yapıyorlardı.Uluğ Bey zamanında da askeri ve ticari şölenlerde bu meydanda yapılıyordu.Uluğ Bey Medresesi, Matematik ve Gökbilim ağırlıklı eğitim yapıyormuş. Ön yüzdeki taç kapı lacivert, turkuvaz beyaz işlemeli çinilerle, Beşli gökyüzü ve on köşeli yıldız sembolleri var. Bu medresenin tam karşısında Sherdor Medresesi, ve bu iki medresenin kuzeyinde ise Tillakari Medresesi. Şirdar Medresesi'nin ön cephesinde aslan figürleri ve üzerindeki insan balıkları dikkat çekiyor.Tillakari medresesinin iç süslemelerinde saf altın kullanıldığı için tillakari denmiş. Onarımına 3 kilo altın kullanılmış. 17.yy da Semerkant'ın en büyük camisiymiş,şimdi müze olarak kullanılıyor. Uluğ Bey Medresesi ve camisi de 15yy da Orta Asya'nın en büyük medresesiymiş.Ali Kuşçu, Giyaseddin Cimsit, gibi alimler yetişmiş. Uluğ Bey'in ders verdiği medresede seçilmiş öğrenciler en az 5 en fazla 15 yıl eğitim görürmüş. Rus işgalinden sonra eğitim verilmemiş.Tavana bakıldığında tavan gerçekte düz olmasına rağmen derinlik varmış gib 3 boyutlu gözüküyor. Semerkant carşu pazarına gidip biraz fotoğraf çektim.dinlendim.

Siri Derya kıyısında Ahıskalı Halil Ibrahim'in eşinin yaptığı katmeri çöreği, peyniri yiyip çay içtik. Davul zurna eşliğinde türkü dinledik.Halil İbrahim'in nenesi Ahıska'dan sürüldüklerinde 7 yaşındaymış.gözlerim doldu. Ellerini öpüp, kucaklaştık. Ahıska Türkleri 1944 senesinde Sovyet lideri Stalin tarafindan sınır guvenliğini tehdit ettikleri gerekçesiyle kapalı yük trenleri içinde vatanlarından Orta Asya'ya sürgüne yollanmışlardır.Ruslar tarafından bu bölgeye Ermeniler yerleştirilmişlerdir.Ahıskalı Halil İbrahim yaşadıkları acıların kendilerini daha da mücadeleci hale getirdiğini, yılmadıklarını, amacının Türkiye'ye göç etmek olduğunu söyledi.30 gün süren Sürgün sırasında açlık, hijyen olmayan koşullar, soğuk ve çeşitli hastalıklar nedeniyle onbinlerce kişinin yaşama veda ettiği bu sürgünde hayatta kalanlar Özbekistan, Kırgızistan ve Kazakistan'da yerleştirilmiştir. Ahıska Gürcistan sınırları içinde aşağı yukarı 200 köyden oluşan bir yerdir.250 yıl boyunca Osmanlı sınırları içerisinde kalan Ahıska Edirne antlaşmasiyla Rusların egemenliğine girmiştir. 1989 senesinde başlayan Özbeklerle Ahıska Türkleri arasında cereyan eden kardeş kavgasında yüzlerce ölü ve yaralı oldu.Ahıskalı Türkler bir kez daha kendilerine yeni vatan bulma yoluna koyuldular..Sürgünden sonra Fergana vadisinde yaşayan Türkler şiddetten kaçıp Azerbaycan'a ve Türkiye'ye göç etti. 2007'de Gürcistan Ahıska Türklerinin Gürcistan'a dönmelerini öngören bir yasayı kabul etti. Ancak günümüzde çeşitli sorunlardan dolayi Osmanlı Türkü denilen yüz binlerce Ahıska Türkü vatanına dönememektedir. Türk ve Dünya kamuoyu artık üzerine düşeni yapmalıdır. Devlet büyüklerimizin gerekli girişimleri yaparak Gürcistan'la gerekli görüşmeleri yapmalı, kardeşlerimizin vatanlarına dönmeleri yolu açılmalıdır.Yurdumuzda yaşayan kardeşlerimize de Suriyelilere gösterdikleri özeni ve Vatandaşlık hakkını vermelidir.Yolluk olarak yanımıza ekmek ve peynir verip, uğurladılar.

Daha sonra Emir Timur Müzesi ne geldik.Hz Osman Kuran'ı Kerim'inin örneği vardı. Karşıdaki duvar resminde Emir Timur'un Hokand Hanlığını gösteren resmi, elinde kanla doğduğunu gösteren resmi, ölümünü ve gelecek nesillere Dağılan devleti toparlamaya çalıştı, ancak başarılı olamadı. Cengiz Han'ın oğulları Çağatay Han ve Ögeday Han komutasındaki Moğol ordusu Ürgenc'i kuşattılar, yakıp yıktılar. Celaleddin Harzemşah Hindistan'a sığındı. Üç yıl orada ilmi miras bıraktığını gösteren resmi,Timur'un yasası, devlet büyüklerinin hissettiklerini anlatan yazıları, ....