Osmanlı Devletinde halk Müslümanlar ve Müslüman olmayanlar diye ikiye ayrılır haklar ve sorumluluklar ona göre belirlenirdi. Müslüman ve Müslüman olmayanlar da kendi aralarında cemaat isimleriyle anılırlardı. Türkler en büyük Müslüman grubu oluştururlardı.
Trabzon o zamanlar Rize, Gümüşhane ve Ordu illerimizi de içine alıyordu.
1914 istatistiklerine göre Trabzon nüfusunun etnik gruplara göre dağılımı ise şöyle idi.
Genel nüfus..............................1 122 947
Müslüman nüfus........................ .921 128
Rum nüfus................................. .161 574
Ermeni nüfus.............................. ..37 549
Katolik Ermeni nüfus................... ...1 350
Protestan nüfus.......................... ....1 338
Yahudi nüfus............................... .........8
Trabzon Rumları bir tarihte tamamen Müslüman olmak istemişler buna şehrin maliye işlerine bakan defterdarı engel olmuştur. Çünkü Mütesellimlerin maaşı Müslüman olmayan erkeklerin askere gitmeme karşılığı ödedikleri CİZYE vergisinden karşılanıyordu. Onları zorla Müslüman yapmak gibi bir düşünce de zaten Osmanlı'da yoktu.
Bugünkü Yunanistan, Doğu Roma değildir. Rum kelimesi Romalı demektir ve Ortodoks olan bütün milletleri içine alır.
Yunanlı tarihçilerden Yorgos Kardatos bile "YUNANLILARIN PONTUS İLE HİÇBİR ALAKASI YOKTUR.YUNANLILARIN PONTUS İLE ALAKALARI,ATİNALI TÜCCARLARIN GEMİLERİYLE GELİP TRABZON BÖLGESİNDEN ÇALDIKLARI İNEKLERİ ATİNA VE MISIR'A GÖTÜRÜP SATMALARINDAN İBARETTİR." demektedir.
Karadeniz bölgemize Türk topluluklarının yerleşmesi Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden çok daha önceleri de olmuştur. Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde de özellikle Çorum, Tokat ve Karaman'dan çok sayıda Türkler bu bölgeye yerleştirilmişlerdi. En çok bilineni de usta demirci diye bilinen Oğuzların Çepni boyudur.
1. Dünya savaşının kötü yıllarında BURANIN ESKİ AHALİSİDİR DİYE RUSYA'DAN ONBİNLERCE RUM BU BÖLGEYE GETİRİLİP YERLEŞTİRİLMİŞ VE TÜRKLERE BASKI VE ZULÜM DÖNEMİ BAŞLATILMIŞTIR. Bu durum üzerine topraklarına sahip çıkmak için Trabzon Muhafaza-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti kurularak milli mücadelede tavır alınmış, halk kendini savunmaya başlamıştır. Sayıca az olan Rumlar bu direniş karşısında işgal devletlerinden bölgeye müdahale etmesini istemişlerdir. İngilizler Mondros Ateşkes Antlaşmasının 7. maddesi gereği bölgeyi işgal etmeden önce Osmanlı yönetiminden bu karışıklığın giderilmesini istemiş ve 9. Ordu Müfettişi olarak Mustafa Kemal Samsun'a gönderilmiştir. Mustafa Kemal daha sonra merkezden gelen emirleri dinlemeyerek Kongreler ile Kurtuluş savaşımızı başlatmıştır.
Pontus iddiaları Lozan Antlaşması ve ardından yapılan NÜFUS MÜBADELESİ ile bitmiştir. Fakat 1985'te sonra yeniden gündeme getirilmiştir.19 Mayıs tarihi Pontus'u canlandırma günü kabul edilmiş,7 Mart 1994 yılında da bu konuda Yunanistan'da yasa çıkarılmıştır.
