Türk imparatorluklarını, devletlerini, beyliklerini, hanlıklarını ve benzerlerini yüzyıllara ve kuruluş ve yıkılış tarihlerine göre listelemeye devam ediyorum:
MS VII (601-700)
İmparatorluklar: (Avrupa) Avarlar (Abarlar/ Aparlar) Kağanlığı (558-822, C.Forsu: 565-835), Hazar Kağanlığı (630-983, C.Forsu: 651-983), İkinci Köktürk (Göktürk, Kutluk) Kağanlığı (681-744), Türgeş (Kara Türgiş) Kağanlığı (699-766).
Devletler: Büyük Bulgar (Onoğur, Tugurkur ‘Dokuzoğur’, Uturgur ‘Otuzoğur’, Magna Bulgaria ) Devleti (469-668), (Afganistan) Nezak Hunları Devleti (484-665), Doğu Köktürk (Göktürk) Devleti (582-630), Batı Köktürk (Göktürk, On Ok) Devleti (582-630), Kangar (Kanglı Uygur) Devleti (659-750), İdil (Volga) Bulgarları Devleti (670-1236), Tuna (Birinci) Bulgar Devleti (681-1018), Sarı Türgiş Devleti (690-715).
Beylikler/Hanlıklar: Ting-ling (Dinlin, Kao-ch’e/ Kanglı, Töles/ Tölüs/ Tölis/ Töliş/ Tiele) Krallığı (MS 3.yüzyıl-603), Shanshan (Şanşan) Krallığı (MÖ 77-MS 630), (Irak) Erbil Beyliği (526-630), (Batı Göktürk Kağanlığına bağlı) Aşina (Fergana) Hanedanı (6.-8.yüzyıl), (Batı Göktürk Kağanlığına bağlı) Toharistan/Tuharistan Yabguluğu (582-759), (Çin) Tang (Türk Tabgaç) Hanedanlığı (618-907), (Ötüken) Sir Tarduş (Seyanto) Hanlığı (627-646), (Batı Göktürk Kağanlığına bağlı) Çaç (Taşkent) Teginleri Beyliği (605-750), (Batı Göktürk Kağanlığına bağlı) Kabil Tegin Şahlar (Türk Şahiler) Beyliği (665-850), Karluk Yabguluğu (665-681), Kırgız Hanlığı (693-840).
MS VIII (701-800)
İmparatorluklar: (Avrupa) Avarlar (Abarlar/ Aparlar) Kağanlığı (558-822, C.Forsu: 565-835), Hazar Kağanlığı (630-983, C.Forsu: 651-983), İkinci Köktürk (Göktürk, Kutluk) Kağanlığı (681-745), Türgeş (Kara Türgiş) Kağanlığı (699-766), Büyük Uygur (Dokuz Oğuz) İmparatorluğu (744-847, C.Forsu: 745-1368).
Devletler: Kangar (Kanglı Uygur) Devleti (659-750), İdil (Volga) Bulgarları Devleti (670-1236), Tuna (Birinci) Bulgar Devleti (681-1018), Sarı Türgiş Devleti (690-715), Basmıl Devleti (743-744), (Çin) Büyük Yan Devleti (756-763), Karluk Devleti (766-840, Karahanlıların egemenliğine girdiler.), Oğuz Yabgu Devleti (750-1055), (Azerbaycan) Şirvanşahlar Devleti (799-1607).
Beylikler/Hanlıklar: (Batı Göktürk Kağanlığına bağlı) Aşina (Fergana) Hanedanı (6.-8.yüzyıl), (Batı Göktürk Kağanlığına bağlı) Toharistan/Tuharistan Yabguluğu (582-759), (Çin) Tang (Türk Tabgaç) Hanedanlığı (618-907), (Batı Göktürk Kağanlığına bağlı) Çaç (Taşkent) Teginleri Beyliği (605-750), (Batı Göktürk Kağanlığı’na bağlı) Kabil Tegin Şahlar (Türk Şahiler) Beyliği (665-850), Kırgız Hanlığı (693-840).
MS IX (801-900)
İmparatorluklar: (Avrupa) Avarlar (Abarlar/ Aparlar) Kağanlığı (558-822, C.Forsu: 565-835), Hazar Kağanlığı (630-983, C.Forsu: 651-983), Büyük Uygur (Dokuz Oğuz) İmparatorluğu (744-847, C.Forsu: 745-1368), Karahanlılar (Hakaniye) Devleti (840-1041, C.Forsu: 940-1040).
Devletler: İdil (Volga) Bulgarları Devleti (670-1236), Tuna (Birinci) Bulgar Devleti (681-1018), Karluk Devleti (766-840, Karahanlıların egemenliğine girdiler.), Oğuz Yabgu Devleti (750-1055), (Azerbaycan) Şirvanşahlar Devleti (799-1607), (Yenisey) Kırgız Devleti (840-1207), (Çin’de) Kansu Uygur (Sarı Uygurlar) Devleti (847-1036), (Doğu Türkistan) Turfan (Koçu/Hoço) Uygur Devleti (İdikut Uygur Hanlığı, 850-1125), (Mısır’da) Tolunoğulları (Dolunlular) Devleti (868-905), Sâmânîler Devleti (874-1005), Kimek-Kıpçak Devleti (880-1200).
Beylikler/Hanlıklar: (Çin) Tang (Türk Tabgaç) Hanedanlığı (618-907), (Batı Göktürk Kağanlığına bağlı) Kabil Tegin Şahlar (Türk Şahiler) Beyliği (665-850), Kırgız Hanlığı (693-840), Karahoca Uygur (Kaochang) Krallığı (Turfan, Beşbalık, 866-1209), (Kuzey Kafkasya) Alan (Alania) Krallığı (8/9.yüzyıl-1230), (Karadeniz’in Kuzeyi) Uz Hanlığı (860-1068), Peçenek (Beçenek) Hanlığı (860-1091), (Azerbaycan) Sacoğulları (Saciler) Hanlığı (889-929), Macar Prensliği (896-1000).
MS X (901-1000)
İmparatorluklar: Hazar İmratorluğu (630-983, C.Forsu: 651-983), Karahanlılar (Hakaniye) Devleti (840-1041, C.Forsu: 940-1040), (Hindistan’da) Gazneliler (Sebük/Sevük Teginliler) Devleti (963-1187, C.Forsu: 962-1183).
Devletler: İdil (Volga) Bulgarları Devleti (670-1236), Tuna (Birinci) Bulgar Devleti (681-1018), Oğuz Yabgu Devleti (750-1055), (Azerbaycan) Şirvanşahlar Devleti (799-1607), (Yenisey) Kırgız Devleti (840-1207), (Çin’de) Kansu Uygur (Sarı Uygurlar) Devleti (847-1036), (Doğu Türkistan) Turfan (Koçu/Hoço) Uygur Devleti (İdikut Uygur Hanlığı, 850-1125/1368), (Mısır’da) Tolunoğulları (Dolunlular) Devleti (868-905), Sâmânîler Devleti (874-1005), Kimek-Kıpçak Devleti (880-1200), Kuman-Kıpçak (Deşt-i Kıpçak) Konfederasyonu (901-1241), (Hindistan’da) Çöller (Tango Şa-t’olar) Devleti (923-950), (Mısır’da) İhşidîler (İhşîdler, İhşidoğulları, Akşitler) Devleti (935-969).
Beylikler/Hanlıklar: (Çin) Tang (Türk Tabgaç) Hanedanlığı (618-907), Karahoca Uygur (Kaochang) Krallığı (Turfan, Beşbalık, 866-1209), (Kuzey Kafkasya) Alan (Alania) Krallığı (8/9.yüzyıl-1230), (Karadeniz’in Kuzeyi) Uz Hanlığı (860-1068), Peçenek (Beçenek) Hanlığı (860-1091), (Azerbaycan) Sacoğulları (Saciler) Hanlığı (889-929), (Avrupa) Macar Prensliği (896-1000), (Çin) Kan-Çou (Gansu) Uygur Hanlığı (905-1226), (Çin) Leang Şa-t'o Türk Hanlığı (907-923), (Çin) Tang Şato (Hou-Tang-Son Tang) Hanlığı (923-936), (Çin) Tsin Şato Hanlığı (937-946), Macar Prensliği (896-1000), Oğuz (Bizans:Uz, Rus:Tork) Hanlığı (985-1068).
MS XI (1001-1100)
İmparatorluklar: Karahanlılar (Hakaniye) Devleti (840-1041, C.Forsu), (Hindistan’da) Gazneliler (Sebük Teginliler/Sevük Tekinliler) Devleti (963-1187, C.Forsu: 962-1183), Büyük Selçuklu İmparatorluğu (1040-1157, C.Forsu), Harizmşahlar (Harezmşahlar/ Anuşteginliler, Havarezmşahlılar, Havarezliler) İmparatorluğu (1097-1231, C.Forsu).
Devletler: İdil (Volga) Bulgarları Devleti (670-1236), Tuna (Birinci) Bulgar Devleti (681-1018), Oğuz Yabgu Devleti (750-1055), (Azerbaycan) Şirvanşahlar Devleti (799-1607), (Yenisey) Kırgız Devleti (840-1207), (Çin’de) Kansu Uygur (Sarı Uygurlar) Devleti (847-1036), (Doğu Türkistan) Turfan (Koçu/Hoço) Uygur Devleti (İdikut Uygur Hanlığı, 850-1125/1368), Sâmânîler Devleti (874-1005), Kimek-Kıpçak Devleti (880-1200), Kuman-Kıpçak (Deşt-i Kıpçak) Konfederasyonu (901-1241), (Maveraünnehir) Kutluğ Ordu (Ali Tekinoğulları) Devleti (1020-1041), (Çin) Tangut (Hsi-Hsialar) Devleti (1038-1227), Doğu Karahanlı Devleti (1041-1212), Batı Karahanlı Devleti (1041-1089), (İran) Kirman Selçuklu Devleti (1048-1187), Anadolu (Türkiye) Selçuklu Devleti (1077-1243, İznik 1077-1097, Konya 1097-1243), Suriye (Şam-Halep) Selçuklu Devleti (1092-1117), (İran’ın doğusu) Horasan Selçukluları Devleti (1092-1194).
Beylikler/Hanlıklar: Karahoca Uygur (Kaochang) Krallığı (Turfan, Beşbalık, 866-1209), (Kuzey Kafkasya) Alan (Alania) Krallığı (8/9.yüzyıl-1230), (Karadeniz’in Kuzeyi) Uz Hanlığı (860-1068), Peçenek (Beçenek) Hanlığı (860-1091), (Çin) Kan-Çou (Gansu) Uygur Devleti (905-1226), Oğuz (Bizans:Uz, Rus:Tork) Hanlığı (985-1068), Macaristan Krallığı (1001-1867), (Erzurum ve çevresi) Saltuklar (Saltukoğulları) Beyliği (1071-1202), (Sivas ve çevresi) Danişmendliler (Danişmendoğulları) Beyliği (1071-1178), (Erzincan ve çevresi) Mengücekliler (Mengücekoğulları) Beyliği (1071-1252), (Batı Anadolu) Tanrıvermiş (Tanrıbermiş) Beyliği (1074-1098), İzmir Çaka Beyliği (1081-1098), (Elazığ ve çevresi) Çubukoğulları Beyliği (1085-1112), (Bitlis ve çevresi) Dilmaçlar (Dilmaçoğulları, Toğan Arslanoğulları) Beyliği (1085-1192), Kudüs Artuklu Beyliği (1086-1098), (Diyarbakır ve çevresi) İnaloğulları (Yınaloğulları) Beyliği (1098-1183), Kıpçak (Deşt-i Kıpçak) Hanlığı (1098-1239), (Bitlis ve çevresi) Ahlatlılar (Ahlatşahlar, Sökmenliler, Sökmenoğulları) Beyliği (1100-1208).
MS XII (1101-1200)
İmparatorluklar: (Hindistan’da) Gazneliler (Sebük Teginliler/Sevük Tekinliler) Devleti (963-1187, C.Forsu: 962-1183), Büyük Selçuklu İmparatorluğu (1040-1157, C.Forsu), Harizmşahlar (Harezmşahlar/ Anuşteginliler, Havarezmşahlılar, Havarezliler) İmparatorluğu (1097-1231, C.Forsu).
Devletler: İdil (Volga) Bulgarları Devleti (670-1236), (Azerbaycan) Şirvanşahlar Devleti (799-1607), (Yenisey) Kırgız Devleti (840-1207), (Doğu Türkistan) Turfan (Koçu/Hoço) Uygur Devleti (İdikut Uygur Hanlığı, 850-1125/1368), Kimek-Kıpçak Devleti (880-1200), Kuman-Kıpçak (Deşt-i Kıpçak) Konfederasyonu (901-1241), Macaristan Krallığı (1001-1867), (Çin) Tangut (Hsi-Hsialar) Devleti (1038-1227), Doğu Karahanlı Devleti (1041-1212), (İran) Kirman Selçuklu Devleti (1048-1187), Anadolu (Türkiye) Selçuklu Devleti (1077-1243, İznik 1077-1097, Konya 1097-1243), Suriye (Şam-Halep) Selçuklu Devleti (1092-1117), (İran’ın doğusu) Horasan Selçukluları Devleti (1092-1194), Karahıtaylar (Garbi Hitenler) Devleti (1125-1215), Irak Selçukluları Devleti (1157-1194), Gurlular (Herat Gurluları) Devleti (1157-1215), (Mısır) Eyyubiler Devleti (1171-1250).
Haftaya devam…
