Aksakallar Konseyi

 

Nahçıvan Anlaşması ile “Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi” bünyesinde “Aksakallar Konseyi” de oluşturulmuştur. Aksakallar Konseyi, Anlaşmanın 9 uncu maddesine göre Türk Keneşi’nin himayesinde faaliyet gösteren daimi bir danışma organıdır. Bu maddede konseyin faaliyetlerinin yönetmelikle belirleneceği yazılmışsa da, yönetmeliğin çıkarılıp çıkarılmadığı hususunda sitede bir bilgi bulamadım. Yine, Aksakallar Konseyi’ni oluşturan üyelerin seçimi ile ilgili de herhangi bir bilgiye rastlamadım. Zannediyorum her ülkenin devlet başkanı veya meclisi tarafından özel görevlendirilmektedir.

Tarihimizde çok önemli bir yeri olan Aksakallar (Yaşlılar) Keneşi ile ilgili geçmişe gitmeyeceğim. Daha çok Türk Keneşi sitesinden yararlanarak Aksakallar Konseyi’nin çalışmalarından ve bugüne kadarki toplantılarından bahsedeceğim. Bu toplantıların sonunda, Devlet başkanlarına sunulmak üzere tavsiye kararlarını içeren bir protokol imzalanmaktadır.

1.Toplantı: Kazakistan’ın başkenti Astana’da Aralık 2010’da yapıldığını başka kaynaklardan öğrendim. Bu toplantıyla ilgili sitede herhangi bir bilgi bulamadım.

2.Toplantı: İstanbul’da 29-30 Eylül 2011 tarihlerinde yapılmıştır. Toplantıda; Türk Konseyi’nin bayrağı, logosu, ortak alfabe, Dünya Kültür Mirası listesi için önerilecek eserler, ortak tarih ders kitabı yazılması, Türk Cumhuriyetlerinin 20.Bağımsızlık Yılı kutlamaları ve diğer konular ele alınmış ve hazırlanan raporun 20-21 Ekim’de Almatı’da yapılacak Türk Konseyi 1.Zirvesi’ne sunulması kararlaştırılmıştır.

3.Toplantı: Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de 6-8 Haziran 2012 tarihlerinde yapılmıştır. Budag Budagov (Azerbaycan), Şirinbek Koylıbayev (Kazakistan), İshanbay Abdurazakov (Kırgızistan) ve Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Mustafa İsen (Türkiye)’in temsil ettiği toplantıya Türk Konseyi Genel Sekreteri Halil Akıncı moderatörlük etmiştir. Toplantıda dil, tarih ve kültür alanlarında yürütülen işbirliği konuları ele alınmış ve Bişkek’te yapılacak “Eğitim, Bilim ve Kültür İşbirliği” konulu 2.Türk Konseyi Zirvesi’ne hazırlık mahiyetinde görüş alışverişinde bulunulmuştur.

4.Toplantı: İzmir’de 10-11 Aralık 2012 tarihlerinde yapılmıştır. Farklı kaynaklarda ekonomi ve kültürel alanda somut işbirliği konularının görüşüldüğü yazılmaktadır. Katılımcılar Türk Konseyi Genel Sekreteri Halil Akıncı, Türkiye Aksakalı Prof. Dr. Mustafa İsen, Kazakistan Astana Türk Akademisi Başkanı Şakir İbraev, Azerbaycan Aksakal Vekili Fettah Haydarov ve Kırgızistan Aksakalı İşenbay Abdurazakov’dur.

5.Toplantı: Kırgız Cumhuriyeti başkenti Bişkek’te 30 Mayıs 2013 tarihinde yapılmıştır. Genel Sekreter Halil Akıncı tarafından 4.Toplantıda alınan kararların uygulanması ve Sekretaryanın faaliyetleri hakkında katılımcılara bilgi verilmiştir. Üyeler, Bişkek'te düzenlenen Türk Üniversiteler Birliği 2.Toplantısına ve Yusuf Balasagun Kırgız Milli Üniversitesi’nin 80.yıldönümü etkinliklerine katılmışlardır.

6.Toplantı: Türk Dünyası’nın 2013 yılı Kültür Başkenti seçilen Eskişehir’de 24 Ekim 2013 tarihinde yapılmıştır. Toplantıda dil, tarih ve kültür alanlarında yürütülen işbirliği konuları ele alınmıştır. Aynı zamanda müteakip toplantılara Özbekistan ve Türkmenistan Aksakallarının iştirak edebilmeleri için İslam Karimov’a ve Gurbanguly Berdimuhamedov’a çağrı yapılmıştır.

7.Toplantı: Kazakistan’ın Almatı şehrinde 21-22 Nisan 2014 tarihlerinde yapılmıştır. Türk Akademisi Başkanı Darhan Kıdırali’nin de katıldığı toplantının moderatörlüğünü Türk Keneşi Genel Sekreteri Halil Akıncı yapmıştır. Daha önceki toplantılarda kararlaştırılan muhtelif öneriler hakkında bilgi aktarılmıştır. 2014 yılında Türkiye’de düzenlenecek Türk Keneşi 4.Zirvesi, üye ülkelerin diasporalarının bölgesel merkezlerinin kurulması, 8-14 Eylül tarihlerinde Kırgızistan’da gerçekleştirilecek Göçebe Oyunları, ekonomik alandaki işbirliğinin diğer alanlara genişletilmesi, Şeki, Doğu Kazakistan, Oş ve Bursa arasında dört taraflı işbirliği konuları ele alınmıştır.

8.Toplantı: Kırgız Cumhuriyeti’nin başkenti Bişkek’te 27-28 Ekim 2014 tarihlerinde yapılmıştır. Üye ülkeleri temsilen Azerbaycan Cumhuriyeti Aksakallar Şurası Başkanı Milletvekili Fattah Heydarov, Kazakistan adına Eski Senator Büyükelçi Adil Ahmetov, Kırgız Cumhuriyeti Milli Yazarı Beksultan Zhakiev ve Türkiye Cumhuriyeti Bişkek Büyükelçisi Metin Kılıç'ın katıldığı toplantının moderatörlüğünü Türk Keneşi Genel Sekreteri Ramil Hasanov yapmıştır. Toplantıda, önceki toplantılarda kararlaştırılan çeşitli öneriler ile 8-14 Eylül’de Issık Göl’de gerçekleştirilen 1.Göçebe Oyunları değerlendirilmiştir. Göçebe Oyunlarının düzenli yapılması ve Göçebe Kültür Mirası Merkezi’nin kurulması tavsiye edilmiştir. Türk Üniversiteler Birliği çerçevesindeki Orhun süreciyle öğrenci ve akademisyenlerin değişimi, ekonomik alandaki işbirliğinin diğer alanlara genişletilmesi, Şeki, Öskemen, Oş ve Bursa arasında dört taraflı işbirliği konular ele alınmıştır.

9.Toplantı: Azerbaycan’ın Gebele şehrinde 6-7 Ağustos 2015 tarihlerinde yapılmıştır. 8.toplantıya katılan üyeler katılmışlardır. Kırgızistan’ı ise Aksakalı Beksultan Zhakiev’e vekaleten Bakü Büyükelçisi Aydjigit Buranov temsil etmişlerdir. Moderatörlüğü Türk Keneşi Genel Sekreteri Büyükelçi Ramil Hasanov yapmıştır. Toplantıda, Türk Akademisi tarafından Ortaokul 8.sınıf öğrencileri için hazırlanan Ortak Türk Tarihi Ders Kitabı programı ve “Türk Devletlerinin Entegrasyon Konsepti”, 2016 yılında Kırgızistan’da 2.Uluslararası Göçebe Oyunları’nın gerçekleştirilmesi, Bişkek’te Uluslararası Türk Spor ve Göçebe Merkezi’nin kurulması, Üye Ülkelerin diasporalarının Bölgesel Merkezlerinin kurulması, Üye ülkelerde gerçekleştirilen Cumhurbaşkanlığı ve Meclis seçimlerine Türk Keneşi tarafından gözlemcilik yapılması, Türk Keneşi Üniversite Spor Oyunları’nın düzenlenmesi konuları ele alınmıştır.

10.Toplantı: İstanbul’da 25-26 Aralık 2015 tarihlerinde yapılmıştır. Toplantıya Adil Ahmetov (Kazakistan), Fattah Heydarov (Azerbaycan), Beksultan Zhakiev (Kırgızistan) ve Mustafa İsen (Türkiye) katılmıştır. Ramil Hasanov’un moderatörlüğünü yaptığı toplantıda, Türk Keneşi 6.Zirve konusunun Gençlik ve Spor olması göz önünde bulundurularak, bu alanlarda 2016 yılında gerçekleştirilecek faaliyetler değerlendirilmiştir. Siyasi, ekonomik, kültürel, eğitim, ulaştırma, turizm ve benzeri konular ele alınmıştır. Türk Akademisi Başkanı Darhan Kıdırali toplantıda yaptığı konuşmada Akademinin 2015 yılında gerçekleştirdiği çalışmalar ve gelecekte düzenlenmesi planlanan etkinliklerle ilgili bilgi vermiştir.

11.Toplantı: Kazakistan’ın başkenti Astana’da 17 Ağustos 2016 tarihinde yapılmıştır. 10.toplantıya katılan üyelerle Bayram Yusifov (Azerbaycan) ve Uluslararası Türk Akademisi Başkanı Prof. Darkhan Kıdırali de iştirak etmiştir. Moderatörlüğünü Türk Keneşi Genel Sekreteri Büyükelçi Ramil Hasanov yapmıştır. Toplantıda 2016 yılında Kırgızistan’da gerçekleştirilecek 6.Türk Keneşi Zirvesi ve İkinci Göçebe Oyunları, siyasi, ekonomik, kültürel, eğitim, ulaştırma, turizm ve benzeri konular ele alınmıştır.

12.Toplantının yapılıp yapılmadığı ile ilgili herhangi bir bilgiye rastlamadım.