Yazı zincirimizin bundan önce kaleme alınmış üç köşe yazısı okunursa, çok daha kolay bir şekilde, hiçbir araştırmaya gerek kalmadan konu bütünlüğü içerisinde anlaşılacağını düşünüyorum. Çünkü olayları hazırlayan sebepleri, etmenleri ve süreci iyi takip etmek gereklidir. Bu olaylar zincir gibi birbirine bağlıdır.
Daha önceki yazdıklarımızın üzerine bina etmeye çalıştığımız bu yazımızda, Türk Mahkemeleri tarafından listelenen 1973-1980 arası Türkiye’de kurulan illegal örgütlerin belli başlı olanlarını ideolojilerine göre ayrı ayrı listeledik. Legal olanları da ideoloji farklılığına göre listeledik. Bir başka etkili ve güçlü olan Ülkücüleri ve Milliyetçileri, bundan sonraki yazımızda ele alacağız.
Bu yazımızda, Türkiye’de Marksist-sosyalist düzen kurarak Türkiye’yi sosyalist blokla bütünleştirmek isteyenler ve onlara öyle ya da böyle destek veren legal ve illegal teşkilatlardan ilk önce illegal olanları listeledik. İkinci olarak, Anayasaya aykırı olmasına rağmen bazen açık, bazen gizli Marksist görüşü savunan yasal partileri listeledik. Üçüncü olarak, yine yasak olmasına rağmen Marksizm’i ve sosyalizmi savunan legal STK’leri listeledik. Marksist ve sosyalist grupların o kadar çok ve çeşitli yayınları vardı ki bunları yazsaydık, yazımızda anlatacaklarımıza yer kalmayacaktı. Bu sebeple yayınlarından bahsetmedik. Dördüncü olarak, siyasal İslamı savunan illegal örgütleri aldık. Bunların da yayınlarından bahsetmedik; çok çeşitli ve yurt dışı bağlantıları olan illegal yayınlardı. Beşinci kısımda ise siyasal İslamı savunan, kendilerini Akıncılar veya Milli Gençlik olarak tanıtan siyasal partilerden ve STK’lerden bahsettik. Altıncı olarak ise kendilerini Yeniden Milli Mücadeleci olarak tanıtan yapıdan ve yayın organlarından bahsettik.
Marksist – Sosyalist İllegal Örgütler
- TKP/ML (Türkiye Komünist Partisi Marksist-Leninist)
- DKP (Türkiye Devrimci Komünist Partisi)
- İKB (Türkiye İhtilalci Komünistler Birliği)
- TDKP/GKB (Türkiye Devrimci Komünist Partisi/Genç Komünistler Birliği)
- THKP/C-Silahlı Gençlik (Türkiye Halk Kurtuluş Partisi Cephesi)
- Devrimci Sol Güçler
- PKK (Kürdistan İşçi Partisi)
- YKC (Kürdistan Gençler Birliği)
- MLKP/217 Türkiye
- LÖB (Liseli Öğrenciler Birliği)
- TKEP (Türkiye Komünist Emek Partisi - 13 Mart Genç Komünistler Birliği)
- TKİH (Türkiye Komünist İşçi Hareketi)
- THKP-Kızılyıldız
- Liseli Dev-Genç
- TDP (Türkiye Devrim Partisi)
- TKEP/Leninist Gerilla Birliği
- Sosyalist Vatan Partisi - Kıvılcım - Genç Kıvılcım
- MLKP/K (Marksist-Leninist Komünist Partisi - Kurtuluş)
- TDHP-DHP (Devrimci Halk Partisi)
- MLKP-KGÖ
- Devrimci Halk Güçleri
- TKP/Kıvılcım
- DHKP/C (Devrimci Halk Kurtuluş Partisi Cephesi - Dev-Sol)
- TKP/B-SHB (Türkiye Komünist Partisi Birlik - Silahlı Halk Birlikleri)
- KKP (Kürdistan Komünist Partisi)
- KAWA (Kürdistan Proletarya Birliği)
- PYSK (Kürdistan Sosyalist Birliği Partisi)
- DHG (Devrimci Halk Güçleri)
- YCKK (Kürdistan Komünist Gençlik Birliği)
- KEY BUN'u (Kürdistan Birleşik Halk Partisi)
- TİİKP (Türkiye İhtilalci İşçi Köylü Partisi)
- THKO (Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu)
- TGKF (Türkiye Gizli Komünist Fırkası)
- TKP (Türkiye Komünist Partisi)
- TKP- Partizan Yolu
- SHB (Silahlı Halk Birlikleri)
- MB (Mücadele Birliği)
- THKO/TDY (Türkiye Devriminin Yolu - ÖK-Ömer Kral Grubu)
- THKO - DHY (Devrimci Halkın Yolu - Aktancılar)
- PDB (Proleter Devrimci Birlik)
- TKİP (Türkiye Komünist İşçi Partisi)
- TKEP (Türkiye Komünist Emek Partisi)
- TKKKÖ (Türkiye Kuzey Kürdistan Kurtuluş Örgütü)
- TİP-GENÇ ÖNCÜLER
- GKB (Genç Komünistler Birliği)
- Halkın Kurtuluş İnşa Örgütü
- Sosyalist Birlik
- Kurtuluş
- TKP/ML-TİKKO (Türkiye İşçi Köylü Kurtuluş Ordusu)
- Devrimci Partizan (Partizan Yolu)
- TKP/ML-Halkın Gücü
- TKP/ML-Halkın Birliği
- TKP/ML-DHB (Devrimci Halkın Birliği)
- TKP/ML-Kızılordu
- TKP/ML-TİKOÇ (Türkiye İhtilalci Kızılordu Çekirdeği)
- Acilciler
- Üçüncü Yol
- Eylem Birliği
- THKP/C DEV-SOL (Devrimci Sol)
- Marksist-Leninist Silahlı Propaganda Birliği
- Türkiye ve Kuzey Kürdistan Kurtuluş Örgütü
- DEV-SAVAŞ (Devrimci Savaş)
- THKP/C DEV-SOL (Devrimci Sol)
- THKP-C / 16 Haziran Hareketi (Partizan Yolu)
- THKP-C / Eylem Birliği
- THKP-C Emeğin Bayrağı
- THKP-C / ML Halkın Yolu
- THKP-C / Devrim Savaşçıları
- Rızgari
- Türkiye Kürdistan Sosyalist Partisi
- Türkiye Kürdistan Demokrat Partisi Rızgari
- Kürdistan Öncü İşçi Partisi
- Roja Welat Özgürlük Yolu
- KUK (Kürdistan Ulusal Kurtuluşçuları)
- YSK (Yekitiya Sosyalista Kürdistan)
- Partiye Peşeng Karkerî Kürdistan (Kürdistan Öncü İşçi Partisi)
- TEKOŞİN (Mücadele-Savaşım)
- Rızgari Partiya Rızgarîye Kürdistan (Kürdistan Kurtuluş Partisi)
- Ala Rızgari
- KAWA (Yekitiya Proleteryaye Kürdistan - Kürdistan Proleterya Birliği)
- PSŞK (Kürdistan Devriminin Kızıl Peşmergeleri)
- KPSK (Kürdistan Kızıl Partizanları Örgütü)
- TKKKÖ (Türkiye Kuzey Kürdistan Kurtuluş Örgütü)
Yukarıdaki belli başlı illegal örgütlerin çoğu, kendilerine yakın düşüncede olan diğer örgütleri de kanatları altına alarak ortak eylemler yapmışlardır. Hepsinin çoğu, Türkiye’deki mevcut düzeni düşman bilip devirmek için silahlı mücadeleyi ilke olarak benimsemiştir. Haliyle, düşman bildikleri düzenin askerine, polisine, kısacası kolluk kuvvetlerine ve mevcut düzenin devrilmesini değil de her yönüyle iyileştirerek güçlü bir milletin oluşturduğu her yönüyle güçlü bir devlet oluşturmak yolunda hareket etmek isteyenleri de düşman olarak görerek hedef tahtasına oturtmuşlardır. Bunlar illegal ve Türkiye’nin varlığına düşman örgütlerdir. Kahır ekseriyeti Türkiye’de silahlı mücadele ile Marksist bir rejim kurarak komünist, Marksist ve sosyalist ülkelerle ittifak kurmak veya SSCB’nin liderliğini yaptığı Demir Perde Ülkelerine katılmak istemektedir. Bazıları ise Türkiye Devletini zayıflatarak İskenderun, Hatay’ı da içine alacak Doğu ve Güneydoğu bölgelerini kapsayan bir Kürt Devleti kurmak istemektedir. Çok azı da Türkiye İslami hükümlere göre idare edilmediği için kâfir devlettir. Kâfir devletin yıkılarak yerine İslami devlet kurmak fikrini taşımaktadırlar.
Peki, legal olup da Türkiye’nin birliğine düşman ideolojiyi besleyen partiler hangileridir?
- Sosyalist Devrim Partisi
- Türkiye Emekçi Partisi
- Türkiye Birlik Partisi
- Türkiye İşçi Partisi
- Türkiye İşçi Köylü Partisi
- Türkiye Sosyalist İşçi Partisi
- Türkiye Sosyalist Partisi
- Vatan Partisi
- Türkiye Birlik Partisi
Bunların tamamı Marksist ve sosyalizmi benimsemektedir. Yasal parti olmalarına rağmen Türkiye rejiminin devrilmesi için silahlı mücadelenin gayrı resmi olarak içinde olmuşlardır veya destek vermişlerdir. Türkiye'nin en eski partisi olan CHP de tam destek vermese de Marksistlere, sosyalistlere ve örgütlerini her zaman korumaya çalışmıştır.
Yukarıdaki partilerin tamamı Marksist bir sistemi benimsemekteydi ve çoğunluğu da “Halklara özgürlük, Fırat’ın öte yanı” yani Kürdistan demek istemekteydi. Marksist bir rejim kurarak Türkiye’yi başka yönetim anlayışıyla başka devletlerin yan devletçiliği yapma çalışmalarında aktif olarak görev alan legal teşekküller bu kadar mıydı? Elbette hayır.
Türkiye’deki mevcut rejimi cebir ve şiddetle değiştirmek fikirlerini başka adlar altında gizleyerek yasal izinlerle kurulmuş çeşitli sivil toplum örgütleri de çoktur. Hatta sol örgütlerin çoğu Marksizm’in çok ciddi ve militarist savunuculuğunu yapmışlardır. Bunlar hangileridir derseniz:
Marksist - Sosyalist Legal STK'lar
- DİSK: 600.000'den fazla üye
- Halk Evleri: 1979 yılında 200.000 üyesi, 1000 civarında şubesi ve 333 halk odası vardı.
- TÖB-DER: Tüm Öğretmenler Birleşme ve Dayanışma Derneği, 200.000 üye, 650 şube
- Tüm-Der: Tüm Memurlar Birleşme ve Dayanışma Derneği, 100.000 üye, 196 şube
- Pol-DER: 15.000 üye, 45 şube
- TÜTED: Türkiye Teknik Elemanlar Derneği, Mayıs 1973'te Tüm Teknik Elemanlar Derneği adını aldı, 15.000 üye, 48 şube
- Tüs-Der: Tüm Sağlık Çalışanları Derneği, 8.000 üye, 91 şube
- Mem-Der: 30 şube
- TKM-Der: Tüm Kamu Maliyecileri Derneği
- TÜMAŞ: Tüm üniversite, akademi ve yüksekokul asistanlar derneği, 3.000 üye, 9 şube
- PTT-Der: Tüm PTT Personeli Derneği, 7 üye
- TÜM-SAĞLIK-DER: Tüm Sağlık Emekçileri Derneği, 8 şube
- DDKO (Devrimci Doğu Kültür Ocakları)
- ÖTK (Öğrenci Temsilcileri Konseyi)
- İYÖKD (İstanbul Yüksek Öğretim Kültür Derneği)
- DEV-LİS (Devrimci Liseliler Birliği)
- LDB (Liseliler Devrimci Birlikler)
- LSG (Liseliler Sosyalist Gençlik)
- TÖDEF (Türkiye Öğrenci Dernekleri Federasyonu)
- Sosyalist Gençlik Örgütü
- DGB (Devrimci Gençlik Birliği)
- İYÖD (İstanbul Yüksek Öğrenci Derneği)
- DGDF (Devrimci Gençlik Dernekleri Federasyonu)
- YDGD (Yurtsever Devrimci Gençlik Derneği)
- Genç Sosyalistler Birliği
- Genç Sosyalist Devrimciler Birliği
- İGD (İlerici Gençlik Derneği): 30.000 üye, 53 şube
- KD (İlerici Kadınlar Derneği): 30.000 üye, 33 şube ve 35 temsilcilik
- Yurtsever Devrimci Gençlik Derneği Federasyonu
- Devrimci Demokratik Kültür Derneği
Yukarıda isim isim yazdığımız STK'lar, hepsi sosyalist ve Marksist görüşü ilke olarak kabul eden örgütlerdir.
Peki, bu legal parti ve sol STK’ları destekleyen yayın organları hangileridir diye merak ediyorsanız. 1970'li yıllarda solun ve Marksistlerin tek bir gazetesi yoktu; ancak "solun ana akım gazetesi" denildiğinde akla gelen temsil gücü en yüksek ve profesyonel yayın Politika Gazetesi'dir. Bunun yanında, dönemin siyasi atmosferini belirleyen diğer önemli yayınları da şu şekilde gruplandırabiliriz:
- Politika Gazetesi (1975-1980): Dönemin en etkili ve geniş kitlelere hitap eden günlük sol gazetesidir. Çizgisi: Türkiye Komünist Partisi (TKP) ve DİSK eksenine yakındır. Özelliği: İsmail Cem tarafından kurulmuş, daha sonra Gani Bozarslan tarafından yönetilmiştir. Sadece siyasi haberler değil; kültür, sanat ve sendikal mücadeleye dair derinlikli içerikler sunmuştur.
- Aydınlık Gazetesi (Günlük: 1978-1980): Doğu Perinçek liderliğindeki TİKP'nin yayın organıdır. Çizgisi: Maoist (Çin yanlısı) bir hattaydı. Özelliği: "Kontrgerilla" kavramını Türkiye gündemine taşıyan, devlet içindeki gizli yapılanmaları ifşa eden haberleriyle meşhurdur. O dönem Sovyetler Birliği'ni sert şekilde eleştirmesiyle diğer sol gruplardan ayrışırdı.
- Demokrat: 1979-1980 arasında yayımlanan, özellikle Devrimci Yol çevresine yakın duran ama daha geniş bir sol yelpazeyi kucaklamaya çalışan prestijli bir gazeteydi.
- Vatan Gazetesi: Numan Esin yönetiminde, sol-sosyalist bir çizgide yayın yapmıştır.
- Cumhuriyet Gazetesi (Sol-Kemalist / Sosyal Demokrat): Doğrudan bir "fraksiyon" yayını olmasa da, 1970'lerde solun entelektüel kalesi sayılan ana akım gazeteydi. İlhan Selçuk ve Uğur Mumcu gibi isimlerin köşe yazılarıyla tüm sol kesimler için ortak bir referans noktasıydı.
Bu legal yayınlardan birçokları, kendi görüşlerine düşman gördükleri kişilerin isimlerini ve adreslerini bir bahane ile duyurarak açık hedef olarak gösteriyorlardı. Yayın organlarında "Azılı faşist ya da halk düşmanı oturduğu falan adreste çevrelerindeki halka zulmediyor" gibi uyduruk haberlerle hedef tahtasına oturtuyorlardı. Çok geçmeden o kişi haberi olup da adres değiştirirse kurtuluyor. Haberi yoksa veya ciddiye almıyorsa katlediliyordu. Katledildikten sonra cesedin üzerine de "Halk düşmanı hesap verdi" diye yazı bırakıyorlardı. Bu isim ifşa işini başta en çok “Vatan Gazetesi” ve daha sonra da D. Perinçek’in “Aydınlık Gazetesi”
